Του Γιώργου Λ. Νικολόπουλου *
Όσο και να εθελοτυφλεί κανείς, όση μυωπία κι αν έχει, δεν μπορεί ΝΑ ΜΗΝ ΔΙΑΚΡΙΝΕΙ, το μέλλον των εργαζομένων στα ΜΜΕ. Ένα μέλλον, τουλάχιστον από πλευράς εργασιακών συνθηκών και οικονομικών απολαβών, που απέχει μακράν από αυτές των-αμέσως-προηγούμενων γενεών στη δημοσιογραφία. σ.σ. Μιλάμε πάντα για μισθωτούς δημοσιογράφους και όχι για τηλεπερσόνες, αν αυτές δεν βλέπουν ή δεν θα βλέπουν “φως στο τούνελ”. Για την ακρίβεια δεν μπορούν να φαντασθούν αμοιβές των 4.00-5.000€ από μία μόνον μισθωτή εργασία.
Για να εξηγηθεί η πρόβλεψη πρέπει προηγουμένως να γίνει καταγραφή των αλλαγών και της επικαιροποίησης της μισθωτής δημοσιογραφικής εργασίας. Κι αυτό μέσα μισό αιώνα δεν είναι εύκολο και σύντομο ακόμη και στη περιγραφή. Από την μεταπολεμική Τυπογραφία, με ένα συνδικάτο Τύπου που αν κατέβαζε τους διακόπτες, έπεφταν Κυβερνήσεις. Για τυπογράφους (με την Γουετεμβέργια έννοια) που πληρωνόντουσαν κάθε εβδομάδα με το τιμάριθμο ο οποίος αναγραφόταν σε μικρό μαυροπίνακα στο χώρο των λινοτυπικών μηχανών, της διόρθωσης και του “μάρμαρου” (πάγκου για σελιδοποίηση). Πάντα υπήρχαν εργοδότες και εργαζόμενοι. Οι τελευταίοι όμως ήταν λιγότεροι αριθμητικά από τα ΜΜΕ που υπήρχαν και η δημοσιογραφία ήταν “κλειστό επάγγελμα”. Γι’ αυτό και αρκετοί επιτρεπόταν να εργάζονται σε δύο ΜΜΕ ταυτόχρονα αν ήταν “εξωτερικοί συντάκτες”. Οι εσωτερικοί έπαιρναν περισσότερα πάντα βάση συμβάσεων, γιατί δεν είχα τη χρονική δυνατότητα να εργάζονται και σε δεύτερη δουλειά σε ΜΜΕ.
Πριν και μετά την Μεταπολίτευση, δημοσιογράφοι μπορούσαν να εργάζονται σε δύο ΜΜΕ της εποχής, π.χ. σε πρωινή και απογευματινή εφημερίδα ή στη ΓΓΤΠ ή στην ΕΡΤ ή στο ΑΠΕ.
Το πρώτο “μπαμ” στο δημοσιογραφικό επάγγελμα έγινε τέλη της δεκαετία του ’80 με τα Δημοτικά και ιδιωτικά ραδιόφωνα και αμέσως μετά με τους ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς. Μετά με την άνθηση του διαδικτύου, ήλθαν τα sites.
Οι ηγεμονικές αμοιβές στα ιδιωτικά κανάλια, καρπώθηκαν από εργαζόμενους στη δεκαετία του ‘90 και του ‘00. Και η κατιούσα ήλθε με την οικονομική κρίση και τα μνημόνια...
Η συλλογική σύμβαση στους παλιούς... μετά ακριβώς τη Μεταπολίτευση προέβλεπε μισθό 8.100 δρχ.
Ένας νέος σχετικά δημοσιογράφος στην αυγή... της δεκαετίας του ‘80 έπαιρνε 25.000 δρχ. από εφημερίδα και μετά από 15 χρόνια είχε φθάσεις τις 160.000+ δρχ.
Σε ένα ραδιόφωνο έμπαινε με 120.000 δρχ. και μετά από15 χρόνια ξεπερνούσε τις 250.000 δρχ.
Στα ιδιωτικά κανάλια οι πρωτεργάτες ρεπόρτερ ξεκινούσαν από 216.000 δρχ. και μετά από 14 χρόνια ξεπερνούσε ο μισθός τους το 1.500.000 δρχ., ενώ ορισμένοι είχαν φθάσει τις 3.500 και 4.500€ πολύ νωρίτερα, βάση στοιχείων του ΕΤΑΠ ΜΜΕ.
Την ίδια περίοδο απογευματινές εφημερίδες προσείλκυαν αναγνωρίσιμους και προβεβλημένους δημοσιογράφους ως ρεπόρτερ με 1.100€.
ΟΙ θέσεις εργασίας αυξήθηκαν ξαφνικά ενώ οι διαπιστευμένοι και επαγγελματίες δημοσιογράφοι δεν μπορούσαν να καλύψουν.
Ένας επαγγελματίας δημοσιογράφος, με εμπειρία και αρκετά χρόνια άνετα διασφάλιζε υψηλό εισόδημα άνω των 4.500€ από κάθε μία εργασία. Κι αν η ειδικότητά του το επέτρεπε με δύο τέτοιες θέσεις έφθανε και ξεπερνούσε τις 9.000€ το μήνα.
Μόνον που όπως συμβαίνει πάντα στη ζωή η άνοδος δεν διαρκεί μέχρι τέλους και η περίοδος των παχιών αγελάδων όταν φθάνει κάποιος ή το επάγγελμα του, στο peak ακολουθεί η καθοδική πορεία, όπως συνέβη με τη κρίση του 2010 και των μνημονίων.
Και τώρα τι γίνεται που βγήκαμε από τα μνημόνια; Φτου κι από την αρχή, κατά τη λαϊκή ρήση.
Είναι ιδιαίτερα παρακινδυνευμένο να στοιχηματίσει κάποιος σε εισαγωγικές αποδοχές πάνω από 500-600 € και σε κάποιες άλλες θέσεις με προϋπηρεσία της τάξης των 1,100+ €.
Όσο και τους δημοσιογράφους που απασχολούνται σε τηλεοπτικές εκπομπές, συμβάσεις 9 μήνες με απασχόληση το υπόλοιπο διάστημα στα δελτία ειδήσεων, για όσες εκπομπές θα επαναληφθούν τη νέα σεζόν.
Μέχρι τότε καλό καλοκαίρι.
* George L. Nikolopoulos, Journalist, email: