Του Γιώργου Λ. Νικολόπουλου*
Δεν πρόλαβαν να περάσουν σχεδόν δέκα χρόνια, από την Ασφαλιστική μεταρρύθμιση του Νόμου Κατρούγκαλου και ξεκίνησε κουβέντα για νέο Ασφαλιστικό. Από τη μια η επικαιροποίηση, από την άλλη το προσδόκιμο ζωής που συνεχώς ανεβαίνει, για άνδρες και γυναίκες, δέκα χρόνια μετά φέρνουν στο τραπέζι τις ιδέες και προτάσεις για Νέο Ασφαλιστικό.
Ο λόγος για εκδήλωση που διοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Δημοσιονομικών και Οικονομικών Μελετών (ΙΔΟΜ), με την παρουσίαση του νέου policy paper «Μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος 2.0: Οικοδόμηση ενός βιώσιμου συνταξιοδοτικού συστήματος για την Ελλάδα»
Το policy paper καθιστά σαφές ότι το συνταξιοδοτικό σύστημα χρήζει άμεσης περαιτέρω μεταρρύθμισης: η βιωσιμότητά του δεν μπορεί να επιτευχθεί με μικροδιορθώσεις και αποσπασματικές παρεμβάσεις. Αυτό προϋποθέτει σταδιακή αποφόρτιση του αποκλειστικά διανεμητικού σκέλους και ουσιαστική ενίσχυση των κεφαλαιοποιητικών πυλώνων (2ος και 3ος πυλώνας), ώστε να διαμορφωθεί ένα σύστημα που αντέχει στον χρόνο και δεν μεταφέρει δυσανάλογο βάρος στις επόμενες γενιές.
Τι προέκυψε;
-Το σύστημα συντάξεων χρειάζεται εκ βάθρων μεταρρύθμιση, με συρρίκνωση του κρατικού διανεμητικού συστήματος και πολύ μεγαλύτερη ανάπτυξη των κεφαλαιοποιητικών πυλώνων, ώστε να γίνει βιώσιμο.
-Η ανάπτυξη κεφαλαιοποιητικών πυλώνων ωστόσο, προϋποθέτει χρηματοοικονομική εκπαίδευση, ώστε οι πολίτες να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για τον μακροπρόθεσμο οικονομικό και συνταξιοδοτικό προγραμματισμό τους.
-Αλλαγές στις παραμέτρους του σημερινού συστήματος και βελτιώσεις στη λειτουργία του μπορούν να διασώσουν προσωρινά το σύστημα, αλλά όχι να το καταστήσουν βιώσιμο.
-Η μεταναστευτική πολιτική μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη βιωσιμότητα του συστήματος.
-Χρειάζεται εποπτεία του συνόλου του συνταξιοδοτικού συστήματος, όχι μόνο κατακερματισμένη εποπτεία των επιμέρους τμημάτων.
Ο Πρόεδρος του ΙΔΟΜ, κ. Τάσος Αβραντίνης τόνισε ότι “η άρνησή μας να αντικρίσουμε την πραγματικότητα της βαριάς ασθένειας του συστήματος θα οδηγήσει με μαθηματική βεβαιότητα σε μια ακόμη δημοσιονομική κρίση, όχι στο απώτατο μέλλον, αλλά ίσως στην επόμενη δεκαετία”
Η συγγραφέας του policy paper και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΙΔΟΜ, κα Μιράντα Ξαφά τόνισε ότι το υπάρχον διανεμητικό σύστημα δύσκολα θα παραμείνει βιώσιμο, ακόμη και αν η ηλικία συνταξιοδότησης ευθυγραμμίζεται σταδιακά με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Όσο αυξάνεται ο λόγος συνταξιούχων προς ασφαλισμένους, η επίτευξη οικονομικής βιωσιμότητας μέσω σταδιακής μείωσης του ποσοστού αναπλήρωσης θα γίνεται σε βάρος της επάρκειας των συντάξεων
ΓΙΑ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΙ ΘΑ ΔΟΥΜΕ
* George L. Nikolopoulos. Journalist, email: