Της Μαρίας Ν. Μαρκοπούλου
Οι διεθνείς γεωπολιτικές ανακατατάξεις και η πετρελαϊκή κρίση, εκτός από την βαριά βιομηχανία και τους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, έφτασαν να καταφέρουν σχεδόν θανατηφόρα πλήγματα και στην οικονομία μεγάλων σούπερ μάρκετ σε ολόκληρη την ευρωζώνη. Και όχι μόνο…
Και ενώ ναι μεν η συνεχής και σταδιακή πίεση που δέχεται ο κλάδος των τροφίμων και του λιανικού εμπορίου γενικότερα, ωστόσο δεν αναμένεται να οδηγήσει σε σαρωτικό κύμα πτωχεύσεων τις μεγάλες αλυσίδες, όμως προκαλεί σοβαρούς τριγμούς σε εξαγορές και λουκέτα μικρότερων ή οικονομικά πιο αδύναμων παικτών του κλάδου.
Στις μεγάλες εταιρείες το πρόβλημα εντοπίζεται στην ισχυρή μείωση των κερδών τους και την συμπίεση στα περιθώρια κέρδους. Αυτό τραυματίζει αποφασιστικά το λιανεμπόριο παρόλο που ο συνολικός τους τζίρος αυξάνεται. Η κατάσταση σήμερα καταγράφεται ως εξής:
- Ο συνολικός τζίρος στο λιανεμπόριο τροφίμων αν και ξεπέρασε τα 16 δισ. ευρώ, μειώθηκε δραματικά στο 1,1% το καθαρό περιθώριο κέρδους των επιχειρήσεων του είδους,
- Τα λειτουργικά έξοδα των μεγάλων αλυσίδων αυξήθηκαν ήδη και συνεχίζουν σταθερά την ανοδική τους πορεία που προβλέπεται να ξεπεράσει το σημερινό ποσοστό αύξησης του 25,4%. Αιτίες η αύξηση των μισθών, το ενεργειακό, τα ενοίκια, τα logistics, τα αυξημένα δημοτικά τέλη και οι αυξήσεις στις προμήθειες των καρτών.
- Το καθαρό κέρδος των μεγάλων παικτών της αγοράς συρρικνώνεται και οδηγεί τις επιχειρήσεις σε δανεισμό για να καλύψουν τμήμα των επενδυτικών τους σχεδίων.
Οι μεγάλοι θα επιβιώσουν εάν …
Παρόλο το αρνητικό περιβάλλον που πλήττει το λιανεμπόριο λόγω μείωσης στα περιθώρια κέρδους, ο τζίρος διατηρείται υψηλός μόνο επειδη τα τρόφιμα είναι είδη πρώτης ανάγκης.
Οι ιδιοκτήτες στηρίζουν τις ελπίδες τους: να πείσουν του προμηθευτές να μειώσουν τις τιμές τους, να διαθέσουν κεφάλαια για αυτοματισμούς σε ενεργειακή αναβάθμιση με φωτοβολταϊκά, ψηφιοποίηση και άλλες ενέργειες μείωσης των λειτουργικών δαπανών τους σε βάθος χρόνου που δεν αποκλείουν και σε μειώσεις προσωπικού.
Συναγερμός σε επαρχιακές μονάδες
Όλα τα περιθώρια για αύξηση των κερδών τους τα διαθέτουν μόνο τα σουπερμάρκετ των μεγάλων πόλεων. Τα αντίστοιχα καταστήματα που βρίσκονται σε περιοχές με μικρότερο πληθυσμιακό μέγεθος αναμένουν ισχυρές δονήσεις. Το ίδιο καμπανάκι χτυπάει για τις επαρχιακές αλυσίδες με υψηλό δανεισμό που θα πληγούν από την μειωμένη ρευστότητα και την εκπλήρωση τραπεζικών τους υποχρεώσεων σε ένα περιβάλλον με υψηλά επιτόκια, αυξημένο λειτουργικό κόστος, ενεργειακές αυξήσεις και μισθούς προσωπικού.
Του Γιάννη Κυριακόπουλου στο https://i-kyr.gr/
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος βέβαια ελλοχεύει για τα μικρά παντοπωλεία και τα μίνι μάρκετ, που δεν έχουν τις δυνατότητες να πετύχουν μειωμένες τιμές και να ανταγωνιστούν τους μεγάλους του κλάδου με ιδιωτικές ετικέτες.
Θα πρέπει να αναφερθεί ότι ορισμένοι μικρότεροι και μικροί επιχειρηματίες το τελευταίο διάστημα σκέφτηκαν σοβαρά να βάλουν λουκέτο στα καταστήματα τους πριν βαρύνουν οι πληγές του επικείμενου “θανάτου” τους. Οι μεγάλοι παίκτες όμως αντέδρασαν διαφορετικά. Αντί για θεαματικές πτωχεύσεις επέλεξαν την βίαιη συγκέντρωση. Οι ισχυροί όμιλοι προβαίνουν μάλιστα και σε εξαγορές μικρότερων περιφερειακών αλυσίδων και έτσι αποκτούν έτοιμα δίκτυα καταστημάτων.
Την ίδια τακτική ακολουθούν και μικρότεροι παίκτες που συνασπίζονται σε ομίλους αγορών για να πετύχουν καλύτερες τιμές από τους προμηθευτές.
Επίσης πολλές αλυσίδες μετατρέπουν τα καταστήματα τους σε franchise για να ελαφρύνουν το λειτουργικό τους κόστος.
Με άλλα λόγια επίκειται υπερσυγκέντρωση της δράσης του λιανικού εμπορίου σε χέρια λίγων και ισχυρών επιχειρηματιών. Αυτό το σημείο μηδέν θα σηματοδοτεί και τον σταδιακό αλλά βέβαιο αφανισμό των μεσαίων επιχειρήσεων.
Και όπως πάντα, στην μέση, άβουλο θύμα ο καταναλωτής που ως μοιραίος παρατηρητής θα παρακολουθεί να εκτυλίσσεται το δράμα της διάψευσης των υποσχέσεων που θα του εξασφάλιζαν τα οφέλη του ανταγωνισμού σε μια ελεύθερη αγορά…