“Η Δημοκρατία μας αυτοκαταστρέφεται, γιατί καταχράστηκε το δικαίωμα της ελευθερίας και της ισότητας, γιατί έμαθε τους πολίτες να θεωρούν την αυθάδεια ως δικαίωμα και την παράνοια ως ελευθερία, την αναίδεια του λόγου ως ισότητα και την αναρχία ως ευδαιμονία”…
Θα μπορούσε κανείς να πιστέψει ότι τα λόγια αυτά έχουν διατυπωθεί στις μέρες μας, καταγράφοντας εύστοχα το κλίμα που έχει διαμορφωθεί στο πολιτικό -και όχι μόνο- πεδίο, αλλά και γενικά στην καθημερινότητα που βιώνουμε στην χώρα μας, αλλά και διεθνώς.
Ωστόσο, είναι λόγια γραμμένα πριν από 2.500 περίπου χρόνια (!) από τον Ισοκράτη, όπως έχουν αποδοθεί σε ελεύθερη μετάφραση από τον Αρεοπαγιτικό του Λόγο, όταν προσπαθούσε να αφυπνίσει τους Αθηναίους για την ηθική -και όχι μόνο- κατάπτωση της άρχουσας τάξης και της κοινωνίας την περίοδο του Συμμαχικού Πολέμου, που σήμανε το τέλος της Β’ Αθηναϊκής Συμμαχίας.
Κι όμως φαντάζουν τόσο επίκαιρα, σαν να έχουν γραφτεί από κάποιον που θα ήθελε να σχολιάσει εύστοχα, μέσα σε λίγες γραμμές, τα όσα απασχολούν σήμερα την επικαιρότητα στον τόπο μας, από τα συνεχώς επαναλαμβανόμενα σκάνδαλα (όπως των κοινοτικών επιδοτήσεων, των τηλεφωνικών υποκλοπών, κ.ά.), την ολοένα και πιο έντονα διασπειρόμενη τοξικότητα, την επιθετικότητα, την ένδεια επιχειρημάτων και τα ψεύδη που χαρακτηρίζουν τον πολιτικό λόγο, αλλά ακόμα και την συνεχώς αυξανόμενη τάση έντονης αντιπαράθεσης, που εκδηλώνεται μεταξύ των πολιτών, νέων ή και μεγαλυτέρων, την ανησυχητική έξαρση περιστατικών εγκληματικής, βίαιης ή άλλου είδους αλλοπρόσαλλης συμπεριφοράς στην καθημερινή μας ζωή, κ.λπ.
Από την άλλη, βέβαια, θα μπορούσε κανείς να προσεγγίσει και με μίαν άλλη πιο διαφορετική, χιουμοριστική (;) “ανάγνωση” τους λόγους αυτούς του Ισοκράτη: Αν αυτές ήταν οι διαπιστώσεις του πριν από 2.500 χρόνια και η εικόνα εξακολουθεί να είναι περίπου η ίδια στην χώρα μας, τότε καταρρέει πανηγυρικά η θεωρία του Γιάκομπ Φαλμεράιερ. Του Τυρολέζου, που ως ιστορικός, τόλμησε να αμφισβητήσει την γνησιότητα και αυθεντικότητα του ελληνικού στοιχείου στο πέρασμα των αιώνων, διατυπώνοντας τον 19ο αιώνα, τον ισχυρισμό ότι οι νεότεροι Έλληνες δεν είχαν πλέον καμία σχέση με τους αρχαίους Έλληνες…
Κι όχι μόνον αυτό, αλλά θα μπορούσε κανείς να κάνει μια πολύ ευρύτερη και πιο τολμηρή “ερμηνεία” των Ισοκρατικών λόγων, αν τους προσεγγίσει κοιτάζοντας και τα όσα τραγικά συμβαίνουν στο διεθνές στερέωμα, οπότε και θα αναρωτηθεί, δικαίως: Μήπως είμαστε τελικά όλοι Έλληνες;
Του Αλέξανδρου Σπ. Αυλωνίτη