Του Μιχάλη Χαιρετάκη
Όταν ένα κράτος επιλέγει εξοντωτικά πρόστιμα συνοδευόμενα από ελάχιστη διαφάνεια ή πρόληψη, δεν απευθύνεται στον υπεύθυνο πολίτη, αλλά στον υπήκοο…Σε χώρες με ασθενείς θεσμούς και χαμηλή εμπιστοσύνη μεταξύ πολίτη και κράτους (όπως συχνά συμβαίνει στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο), η εξουσία τείνει να συμπεριφέρεται πατερναλιστικά και τιμωρητικά. Αντί να επενδύσει σε υποδομές, εκπαίδευση και ισότητα (δηλαδή σε δομές που ενισχύουν την αυτονομία του ατόμου), προτιμά το μαστίγιο.
Όταν όμως η ποινή είναι παράλογα υπέρογκη (π.χ. να χάσει κάποιος έναν ολόκληρο μισθό για μια στιγμιαία απροσεξία σε έναν δρόμο-παγίδα), ο εγκέφαλος δεν εστιάζει στην οδηγική του ευθύνη, αλλά στην αδικία.
Και όταν ο πολίτης βιώνει την αδικία από το ίδιο του το κράτος αλλά αισθάνεται ανίσχυρος να την αλλάξει, ενεργοποιείται ο μηχανισμός της μαθημένης αβοηθητότητας (learned helplessness) – ο πυρήνας δηλαδή της ψυχολογίας του ραγιά…
Γιατί ένας Έλληνας οδηγός μπορεί να πληρώσει πολλαπλάσια για την ίδια παράβαση από έναν Γερμανό και ο ΚΟΚ μετατρέπεται σε φορολογικό τιμωρό
Αν ρωτούσε κανείς ποια από τις δύο χώρες, Ελλάδα ή Γερμανία, επιβάλλει τα βαρύτερα πρόστιμα στους οδηγούς, η αυθόρμητη απάντηση πολλών θα ήταν μάλλον η Γερμανία. Η χώρα της πειθαρχίας, των κανονισμών, των καμερών και του περιβόητου Bußgeldkatalog. Μόνο που οι αριθμοί λένε μια αρκετά διαφορετική ιστορία.
Με τον νέο ελληνικό Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, τον Ν. 5209/2025, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 100 Α΄ της 13ης Ιουνίου 2025, αρκετές συνηθισμένες παραβάσεις τιμωρούνται στην Ελλάδα όχι απλώς αυστηρότερα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις πολλαπλάσια ακριβότερα από ό,τι στη Γερμανία. Και εδώ αρχίζει μια ενδιαφέρουσα συζήτηση: πού τελειώνει η αποτροπή και πού αρχίζει η υπερβολή;
Ολόκληρο το άρθρο: Ελλάδα - Γερμανία: Όταν ο ΚΟΚ μετατρέπεται σε φορολογικό τιμωρό. Γιατί ένας Έλληνας οδηγός μπορεί να πληρώσει πολλαπλάσια για την ίδια παράβαση από έναν Γερμανό... - Ελλήνων Αφύπνιση 🚨