Του Νίκου Σηφάκη
Είναι αλήθεια ότι τις τελευταίες δεκαετίες, τα ταξίδια των Ελλήνων στο εξωτερικό έχουν αυξηθεί συνολικά κατά περίπου 80% έως 100% από το 2000 έως σήμερα.
Ενώ το έτος 2000 οι εξερχόμενες μετακινήσεις των κατοίκων της Ελλάδας κυμαίνονταν περίπου στα 3 - 3,5 εκατομμύρια ταξίδια, τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, δείχνουν ότι πλέον ετησίως ξεπερνούν τα 6,5 εκατομμύρια ταξίδια και μάλιστα έχουν σημειώσει ρεκόρ δαπανών.
Είναι χαρακτηριστικό, ότι τα τουριστικά - ψυχαγωγικά παρουσιάζουν την υψηλότερη αύξηση, η οποία σε σχέση με το 2000 προσεγγίζει ή και ξεπερνά το 100%, αφού αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% έως 85% του συνόλου των εξερχόμενων ταξιδιών. Η άνοδος αυτή τροφοδοτήθηκε από την εμφάνιση των αεροπορικών εταιρειών χαμηλού κόστους (low-cost) και την παγκοσμιοποίηση του τουρισμού.
Από την πλευρά τους, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία των επαγγελματικών ταξιδιών, καθώς ότι έχουν σημειώσει στασιμότητα ή και ελαφριά μείωση (έως -10%) συγκριτικά με τα επίπεδα του 2000.
Το μερίδιο των επαγγελματικών ταξιδιών στο εξωτερικό έχει συρρικνωθεί και πλέον καλύπτει περίπου το 15% - 20% της συνολικής κίνησης.
Δύο βασικοί παράγοντες καθόρισαν αυτή την πορεία:
* Η πολυετής οικονομική κρίση στην Ελλάδα ανάγκασε πολλές επιχειρήσεις να περικόψουν τα εταιρικά έξοδα μετακίνησης.
* Η ραγδαία υιοθέτηση της τηλεργασίας, των ψηφιακών συνεδριάσεων (κυρίως μέσω Zoo και Teams) και των διαδικτυακών εταιρικών παρουσιάσεων μετά το 2020, αντικατέστησε μόνιμα ένα μεγάλο μέρος των φυσικών επαγγελματικών ταξιδιών.
Τα νέα που έρχονται όμως από τις διεθνείς συνθήκες σχετικά με τα ταξίδια προς το εξωτερικό, δεν είναι καθόλου ευχάριστα, διότι εάν θέλουμε να πετάξουμε το 2027, θα πρέπει να σφίξουμε το ζωνάρι μας.
Το στίγμα της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε προ ημερών στις Βρυξέλλες ο Μάικλ Ο’ Λίρι, Διευθύνων Σύμβουλος της δημοφιλούς ιρλανδικής αεροπορικής εταιρείας χαμηλού κόστους Ryanair, ήταν ότι οι τιμές των ευρωπαϊκών αεροπορικών εισιτηρίων θα δουν τη «μεγαλύτερη αύξηση στην ιστορία. Θα δείτε αύξηση των αεροπορικών εισιτηρίων του χρόνου στην Ευρώπη, νομίζω κατά 10, 15 ή ακόμα και 20 %. Θα δείτε τη μεγαλύτερη αύξηση των αεροπορικών εισιτηρίων, θα έλεγα, στην ευρωπαϊκή ιστορία τους επόμενους 12 μήνες», ανακοίνωσε ο CEO της εταιρείας.
Ο λόγος, αφορά κυρίως στην κηροζίνη, που γίνεται ολοένα και πιο ακριβή, ωστόσο η επερχόμενη έκρηξη προκύπτει και από την μείωση των διαθέσιμων θέσεων εξ αιτίας εκτεταμένων πτωχεύσεων και εξαγορών αεροπορικών εταιρειών, στο εξής μάλιστα με περιορισμένη ή και χωρίς καθόλου ασφαλιστική κάλυψη…
Και αυτό, διότι πλειονότητα των αεροπορικών εταιρειών είχε καλή κάλυψη έναντι του αυξανόμενου κόστους κηροζίνης το 2026 που σχετίζεται με τον πόλεμο στο Ιράν , αλλά αυτό θα διαβρωθεί σημαντικά καθώς προχωρά το 2027.
Δυσκολεύουν πολύ επομένως τα ταξίδια από την νέα χρονιά.
Η αμερικανική Southwest Airlines, η μεγαλύτερη εταιρεία χαμηλού κόστους παγκοσμίως και η αεροπορική εταιρεία που ουσιαστικά "εφηύρε" το μοντέλο των low-cost πτήσεων τη δεκαετία του 1970, όσο και η Easy Jet (που επιλέγει να πετάει προς τα κεντρικά και μεγάλα αεροδρόμια των πόλεων, σε αντίθεση με τη Ryanair που προτιμά τα πιο περιφερειακά) έχουν λάβει υπ’ όψιν τους το 25% του κόστους καυσίμων για το επόμενο έτος στα 85 δολάρια το βαρέλι, σε σύγκριση με τις τιμές μετρητοίς, που περίπου οι διπλάσιες.
Η Ryanair έχει λάβει υπ’ όψιν της μόνο το 15%, αλλά εκείνο που έχει σημασία είναι ότι όλες οι εταιρείες θα πρέπει να μετακυλίσουν αυτήν την επερχόμενη αύξηση στην τιμή των εισιτηρίων, αυξάνοντας έτσι την τιμή τους στους ταξιδιώτες έως και 20%.
Επειδή όμως τα πάντα στην επιχειρηματικότητα και τις διεθνείς αγορές είναι εξαιρετικά εύθραυστα, αυτό θα σημάνει την μείωση των ταξιδιών από πλευράς επιβατών, κάτι που θα παρασύρει με τη σειρά του την μείωση των εσόδων κ.ο.κ.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, αποτυπώνει τα σημάδια μιας πραγματικότητας που ουδείς σήμερα μπορεί να προβλέψει με ποιόν τρόπο θα διαμορφωθεί στο μέλλον και αφορά στο χειμερινό πρόγραμμα της Ryanair.
Η αεροπορική εταιρεία ακύρωσε συνολικά είκοσι δρομολόγια που αντιστοιχούν σε περισσότερα από ένα εκατομμύριο θέσεις που αναχωρούν από το Βέλγιο, μετά το σχέδιο της κυβέρνησης της μιας εκ των Κάτω Χωρών να αυξήσει από την 1η Ιανουαρίου 2027 τον αεροναυτικό φόρο από 2 ευρώ που είναι σήμερα, στα 7 ευρώ.
Κατά συνέπεια, τι θα γίνει με τα δημοφιλή ταξίδια ψυχαγωγικού και τουριστικού χαρακτήρα των Ελλήνων; Καλή ερώτηση, με ξεχωριστό ενδιαφέρον για τους Έλληνες τουρίστες. αλλά τα παγκόσμια οικονομικά δεδομένα είναι τόσο ρευστά, ώστε απάντηση ικανή να προσδώσει σιγουριά, δεν είναι εύκολο να δοθεί.
Μέχρι νεοτέρας λοιπόν, οι λάτρεις των ταξιδιών παραμένουν στην αβεβαιότητα…