Του Νίκου Σηφάκη
Μια σειρά πληροφοριών σχετικά με το πόσο κοστίζει ο πόλεμος στην Ουκρανία, και μόνο στη σκέψη «τρομάζει»...
Σύμφωνα με το Γερμανικό Ταμείο «Μάρσαλ», το ποσό που δαπανάται κάθε μέρα για να σκοτώνονται άνθρωποι, να γκρεμίζονται κτίρια, να διαλύονται εγκαταστάσεις και τα θύματα (απ’ όλες τις απόψεις) να είναι τα παιδιά, φτάνει τα165 εκατομμύρια ευρώ την ημέρα!
Ο Βολοντιμίρ Ζελένσκι δήλωσε πριν από λίγες ημέρες ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτών των κονδυλίων προοριζόταν για αγορές μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων. «Το 1/3 αυτής της χρηματοδότησης διατίθεται για μη επανδρωμένα αεροσκάφη», είπε σχετικά ο πρόεδρος της Ουκρανίας, των περίπου 42 εκατομμυρίων κατοίκων.
Το τεράστιο αυτό οικονομικό βάρος αναδεικνύει τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες της χώρας για την χρηματοδότηση της άμυνάς της, με τις δαπάνες να αφορούν την καθημερινή συντήρηση του μετώπου, την αγορά εξοπλισμού όπως drones και πυραύλους, αλλά και την κάλυψη των τεράστιων ελλειμμάτων στον κρατικό προϋπολογισμό.
Λόγω του ότι ο πόλεμος έχει γίνει αντικειμενικά πολύ πιο δαπανηρός, η Ουκρανία βασίζεται σε κρίσιμο βαθμό στην οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη των συμμάχων της για να μπορέσει να ανταπεξέλθει στις ημερήσιες ανάγκες. Θυμηθείτε όμως: ανάγκες για αίμα, πόνο, δυστυχία...
Το συνολικό κόστος για την πολεμική προσπάθεια εκτιμάται ότι φτάνει ετησίως τα 155 δισεκατομμύρια δολάρια, με αποτέλεσμα η ουκρανική κυβέρνηση να αντιμετωπίζει τεράστια χρηματοδοτικά κενά.
Εάν συγκρίνει κανείς τα παλαιότερα δεδομένα, το κόστος έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με προηγούμενα χρόνια (όταν το 2024 κυμαινόταν σταθερά… μόνο 135 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως).
Ο 48χρονος Σεργκέι Κορέτσκι -πρωθυπουργός της Ουκρανίας από τις 16 Ιουλίου 2026 όταν και διορίστηκε από τον Ζελένσκι- δήλωσε ότι η κυβέρνησή του σχεδίαζε να καλύψει τα πολλά δισεκατομμύρια δολάρια από ένα κενό που δημιουργείται μέσω αυστηρής λιτότητας των δημόσιων οικονομικών, βελτιστοποίησης του προϋπολογισμού και ανακατανομής κόστους, καθώς και ότι βρίσκεται σε συνομιλίες με τους εταίρους για το πώς θα καλύψει τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια που υπολείπονται σε μια εκ των πραγμάτων ρημαγμένη οικονομία.
Ωστόσο, είναι αξιοσημείωτη μια λεπτομέρεια: ο Κορέτσκι είπε ότι είναι η πρώτη φορά που το Κίεβο δημοσίευσε μια εκτίμηση του ετήσιου κόστους πολέμου, και αυτό διότι δεν υπήρχε συγκρίσιμο ποσό για το 2025.
Από την άλλη πλευρά, έρχεται το Euronews να αναφέρει πως ο αντιστράτηγος Αντρέι Χνάτοφ, επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου Οπλικών Δυνάμεων της Ουκρανίας, δήλωσε ότι μόνο μια ημέρα πολέμου πλήρους κλίμακας, κόστισε στη χώρα κατά μέσο όρο το 2025 το ιλιγγιώδες ποσό των 172 εκατομμυρίων δολαρίων, περίπου δηλαδή 145,7 εκατομμύρια ευρώ.
Επομένως, υπάρχει πλήρης εικόνα των οικονομικών δαπανών για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις σε καθημερινό επίπεδο και ο Αντρέι Χνάτοφ (που διορίστηκε στη θέση αυτή τον Μάρτιο του 2025 από τον Ζελένσκι, αντικαθιστώντας τον Ανατόλι Μπαρχιλέβιτς, με κύρια αποστολή τη μετάβαση του ουκρανικού στρατού σε ένα σύγχρονο σύστημα Σωμάτων Στρατού) επί της ουσίας διαψεύδει τον συμπατριώτη του πρωθυπουργό.
«Γιατί να το κάνει αυτό;», είναι η εύλογη ερώτηση. Μια απλουστευμένη απάντηση, θα μπορούσε να είναι «διότι ως στρατιωτικός δεν ξέρει να ελίσσεται». Μόνο που δεν είναι έτσι.
Στο εσωτερικό της χώρας, ο Ζελένσκι κατά καιρούς έρχεται αντιμέτωπος με σοβαρές εσωτερικές διαφωνίες, στρατηγικές συγκρούσεις και κρίσεις ηγεσίας, με αποτέλεσμα οι σχέσεις του με την στρατιωτική διοίκηση, να έχει περάσει από έντονες αναταράξεις.
Οι διαφωνίες του στην στρατηγική στο μέτωπο έχουν επιφέρει κάποιες φορές εκνευρισμό στο στράτευμα, αφού οι μαχόμενοι προτιμούν να έχουν οι ίδιοι τον πλήρη έλεγχο του σχεδιασμού και όχι όσοι κάθονται αναπαυτικά στις πολυθρόνες τους, ως δήθεν «μαχόμενοι» σε διπλωματικό και μόνο επίπεδο…
Οι ίδιοι οι ανώτατοι αξιωματικοί, κάνουν λόγο για φόβο των οικογενειών που βλέπουν τα παιδιά τους μόλις βγαίνουν από την εφηβεία να ντύνονται «στα χακί» και να φεύγουν για το μέτωπο αφήνοντας πίσω τους τις σπουδές ή όποιες άλλες ασχολίες ονειρεύονταν, αλλά και κυρίως για φυσιολογική κόπωση από την παρατεταμένη πολεμική μάχη. Οι ίδιοι αφήνουν να εννοηθεί πως η κυβέρνηση δεν λέει την αλήθεια για την οικονομία και ότι τα (όντως) υπέρογκα ποσά που δίνονται από την Δύση, δεν καταλήγουν στο σύνολό τους στις ανάγκες του στρατιωτικού μετώπου.
Πρόκειται για μια ιδιαιτέρως σοβαρή εξέλιξη, η οποία εάν επαληθευτεί καθ' οιονδήποτε τρόπο, μπορεί να επιφέρει δραματικές αλλαγές και απρόσμενες διαδικασίες, με απρόβλεπτες εξελίξεις....
Σε αυτό το πλαίσιο, αν και δεν πρόκειται για οργανωμένη ανταρσία του στρατού, έχουν εντοπιστεί μεμονωμένα περιστατικά, που έχουν να κάνουν με συνεργάτες των Ρώσων. Κατά τη διάρκεια του πολέμου έχουν συλληφθεί μεμονωμένα στελέχη των υπηρεσιών ασφαλείας και του στρατού με την κατηγορία της προδοσίας ή της παροχής πληροφοριών στην Μόσχα.
Παραλλήλως, μέσα σε όλο αυτό το κλίμα έχουν παρατηρηθεί και οικονομικά σκάνδαλα εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων, μιας και έχουν απολυθεί αξιωματούχοι του Υπουργείου Άμυνας για υποθέσεις διαφθοράς, όπως υπερκοστολογημένες προμήθειες τροφίμων ή εξοπλισμού για το στράτευμα, γεγονότα που η Δύση έχει ήδη αρχίσει να τα βλέπει με σαφή δυσφορία.
Ίσως γι’ αυτό ενδεχομένως οι Ευρωπαίοι (οι οποίοι σημειώνεται ότι έχουν δεσμεύσει τεράστιο δάνειο 90 δισεκατομμυρίων ευρώ στο Κίεβο για το 2026 και το 2027) αμφισβητούν την ακριβή φύση αυτού του ελλείμματος, την ίδια ώρα μάλιστα που η βοήθεια προς την Ουκρανία αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο από εθνικιστικά κόμματα, σε Γερμανία και Γαλλία.
Εκείνο όμως που πρέπει (επιβάλλεται θα λέγαμε) να σκεφτούμε όλοι σε Δύση και ανατολή, είναι τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, Εκείνους που σε Ρωσία και Ουκρανία γίνονται θύματα μιας παράνοιας. Διότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη παράνοια από τον πόλεμο. Και καμία δικαιολογία στον σύγχρονο πολιτισμό.