Του Γιώργου Λ. Νικολόπουλου *
Βιώσιμο ένα περιφερειακό σύστημα ασφάλειας στη Μ. Ανατολή; Ένα ερώτημα που δεν έχει βρει απάντηση εδώ και 45 χρόνια. Ούτε φυσικά λύση.
Τι λέει η ανάλυση του Αμερικανού ειδικού σε θέματα εθνικής ασφάλειας James Jay Carafano, αξιοποιώντας τη συνεργασία του με τη SpearMind.AI και τις 20.000 προσομοιώσεις που πραγματοποίησε η εταιρεία;
σ.σ. Η ανάλυση συνδυάζει την υποβοηθούμενη από υπολογιστή ανάλυση ιστορικών τάσεων με πιθανόν θεωρητικές αξιολογήσεις μελλοντικών σεναρίων, βασισμένες σε μαθηματική μοντελοποίηση.
Για τη συγκεκριμένη ανάλυση, η SpearMind πραγματοποίησε 20.000 προσομοιώσεις διαφορετικών σεναρίων για τη Μέση Ανατολή.
σ.σ. η SpearMind.AI, εταιρεία στρατηγικής με ειδίκευση στην τεχνητή νοημοσύνη, ιδρύθηκε στην Αθήνα και άνοιξε φέτος γραφεία στην Ουάσιγκτον.
Η απάντηση: Η βασική διαπίστωση είναι ότι η δημιουργία μιας σταθερής περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφάλειας παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Γιατί;
Σύμφωνα με την ανασκόπηση της SpearMind, από τις 43 περιφερειακές πρωτοβουλίες ασφάλειας που ανακοινώθηκαν από το 1945, μόλις το 9% εξελίχθηκε μέσα σε πέντε χρόνια σε εδραιωμένη δομή. Στη Μέση Ανατολή, το ποσοστό αυτό περιορίζεται στο 4%.
Σύμφωνα με τη μοντελοποίηση, οι χώρες της περιοχής δεν δαπανούν συνολικά όσα θα απαιτούσε μια επαρκής μακροπρόθεσμη αμυντική ασπίδα.
Μόνον οι ανάγκες αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας εκτιμώνται από τη SpearMind σε 75 έως 250 δισ. δολάρια την επόμενη πενταετία, με κεντρική εκτίμηση περίπου τα 130 δισ. δολάρια. Η κάλυψή τους θα απαιτούσε περίπου το 40% του συνόλου των δαπανών για μεγάλες αμυντικές προμήθειες για μία πενταετία.
Με τις αμυντικές δαπάνες στην περιοχή να αντιστοιχούν κατά μέσο όρο περίπου στο 5% του ΑΕΠ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ μπορούν ενδεχομένως να ανταποκριθούν, ενώ το Μπαχρέιν, το Ιράκ και η Ιορδανία είναι πιθανότερο να χρειαστούν σημαντική εξωτερική βοήθεια. Για τη Σαουδική Αραβία η εικόνα παραμένει αβέβαιη.
Τι θα μπορούσε να αλλάξει τις πιθανότητες; Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
-μια περιφερειακή συμφωνία κατανομής των βαρών κατά το πρότυπο του ΝΑΤΟ, με συγκεκριμένους στόχους για χρηματοδότηση και επιχειρησιακές δυνατότητες,
-αμερικανικές εγγυήσεις στήριξης για την επόμενη πενταετία, καθώς σημαντικές νέες εγχώριες δυνατότητες δεν αναμένεται να είναι διαθέσιμες πριν από το 2030,
-η δημιουργία μιας περιφερειακής αμυντικής βιομηχανικής βάσης ικανής να καλύπτει τουλάχιστον το 50% των κρίσιμων αναγκών, και
-η αμερικανική πίεση για την επίλυση βασικών διμερών ζητημάτων.
Ο ειδικός σε αυτά τα θέματα Carafano συμπεραίνει: μένει να φανεί εάν κάποια από αυτά τα σχέδια θα αρχίσουν να παίρνουν μορφή. Αν όμως δεν αρχίσουν να γίνονται τέτοιες κινήσεις, ούτε η πολυδιαφημισμένη “νέα Μέση Ανατολή” θα γίνει πραγματικότητα.
* George L. Nikolopoulos Journalist, email: