Συμμετέχοντας Παγκόσμια Ημέρα Τρίτης Ηλικίας – ιδιοτελώς θα πουν κάποιοι και ίσως να μην… έχουν άδικο – αναδημοσιεύω δυο άρθρα γραμμένα για τη συγκεκριμένη μέρα. Το πρώτο, του Γεράσιμου Κουρούκλη, προέδρου του Οργανισμού Silver Alert, με τίτλο «Ο ηλικιωμένος δεν πρέπει να γίνεται αόρατος». Το δεύτερο, του Φιλόλογου Ηλία Γιαννακόπουλου - Blog ΙΔΕΟπολις, με τίτλο «Όταν βλέπω... τότε νιώθω».
Ο ηλικιωμένος δεν πρέπει να γίνεται αόρατος
Του Γεράσιμου Κουρούκλη
Η 1η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Τρίτης Ηλικίας, δεν είναι απλώς μια επέτειος. Είναι μια μέρα που μας καλεί να κοιτάξουμε μια πραγματικότητα που αφορά όλους μας: ζούμε περισσότερο. Και αυτό είναι μια από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της εποχής μας.
Το μεγάλο ερώτημα όμως δεν είναι μόνο πόσα χρόνια θα ζήσουμε, αλλά πώς θα τα ζήσουμε. Δεν αρκεί να προσθέτουμε χρόνια στη ζωή. Οφείλουμε να προσθέτουμε ζωή, ασφάλεια και αξιοπρέπεια στα χρόνια. Ο ηλικιωμένος άνθρωπος δεν είναι αριθμός σε μια δημογραφική στατιστική, ούτε βάρος για την οικογένεια και την κοινωνία. Είναι ο άνθρωπος που εργάστηκε, δημιούργησε, μεγάλωσε παιδιά, ξεπέρασε δυσκολίες, μετέφερε γνώση και εμπειρία.
Για αυτό δεν του οφείλουμε απλώς σεβασμό. Του οφείλουμε παρουσία. Εδώ και πολλά χρόνια, μέσα από τον Οργανισμό Silver Alert, έχω ακούσει τη φωνή ανθρώπων να λέει: «Χάθηκε ο πατέρας μου», «δεν βρίσκουμε τη μητέρα μας», «έφυγε από το σπίτι και δεν επέστρεψε».
Όσο και αν περάσουν τα χρόνια, αυτές οι φωνές δεν γίνονται ποτέ ρουτίνα. Πίσω από κάθε εξαφάνιση υπάρχει ένας άνθρωπος, ένα όνομα, μια ολόκληρη ζωή. Και πίσω του μια οικογένεια που περιμένει ένα τηλεφώνημα, μια πληροφορία, ένα σημάδι. Αυτή η εμπειρία με έχει κάνει να πιστεύω ακόμη περισσότερο ότι η προστασία του ηλικιωμένου δεν μπορεί να αρχίζει τη στιγμή που εξαφανίζεται. Πρέπει να αρχίζει πολύ νωρίτερα: όταν η μνήμη εξασθενεί, όταν η μοναξιά γίνεται καθημερινότητα, όταν ο άνθρωπος γίνεται ευάλωτος στην παραμέληση, στην εγκατάλειψη, στην οικονομική εκμετάλλευση ή στην κακοποίηση.
Στον Οργανισμό Silver Alert η αποστολή μας δεν περιορίζεται στη δημοσιοποίηση ενός κοινωνικού συναγερμού. Είναι η ενημέρωση και κινητοποίηση της κοινωνίας και η συνδρομή στην αναζήτηση και στη διάσωση, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές και τους συνεργαζόμενους φορείς. Όμως, χρειαζόμαστε μια κοινωνία που δεν θα θυμάται τους ηλικιωμένους της μόνο όταν κινδυνεύουν. Που θα προλαμβάνει τη μοναξιά και την απομόνωση, θα προστατεύει από την κακοποίηση και θα αναγνωρίζει ότι η Τρίτη Ηλικία δεν είναι το περιθώριο της ζωής. Είναι ζωή. Έχει δικαιώματα, ανάγκες, επιθυμίες, γνώση, εμπειρία και φωνή.
Για αυτό ας κάνουμε κάτι περισσότερο από το να ευχηθούμε. Ας τηλεφωνήσουμε σε έναν ηλικιωμένο συγγενή. Ας χτυπήσουμε την πόρτα ενός ηλικιωμένου γείτονα που ζει μόνος. Ας διαθέσουμε λίγα λεπτά για να ακούσουμε. Για εμάς μπορεί να είναι λίγα λεπτά. Για εκείνον μπορεί να σημαίνουν ότι κάποιος τον θυμάται, ότι κάποιος ενδιαφέρεται, ότι δεν είναι μόνος. Κανένας ηλικιωμένος δεν πρέπει να γίνεται αόρατος. Κανένας άνθρωπος δεν χάνει την αξία του επειδή μεγάλωσε. Γιατί η Τρίτη Ηλικία δεν αφορά «κάποιους άλλους». Είναι το αύριο όλων μας.
Όταν βλέπω... τότε νιώθω
Του Ηλία Γιαννακόπουλου 
«Μια αστραπή είναι η ζωή μας… μα προλαβαίνουμε» (N. Καζαντζάκης).
Στη ζωή μας υπάρχουν κάποια άτομα (γονείς, παππούδες, γιαγιάδες) που μας γέννησαν, μας αγάπησαν, μας φρόντισαν, μας δίδαξαν και διαμόρφωσαν τη ζωή μας. Για αυτό τώρα…
Όταν βλέπω στα πρόσωπα των ηλικιωμένων τη θέληση να αντιπαλέψουν τη φθορά του χρόνου, τότε αισθάνομαι ένοχος για τις δικές μου φοβίες και την παραίτηση.
Όταν αντικρίζω πρόσωπα χαρακωμένα από το λεπίδι του χρόνου, που ωστόσο δεν σκύβουν, ούτε παραπονιούνται από τη δυσμορφία αλλά στέκονται όρθια και αποφασισμένα, τότε αισθάνομαι σίγουρος για τις αντοχές μου.
Όταν ακούω τους ηλικιωμένους να συμβουλεύουν και όχι να καταφεύγουν σε φλύαρες διδαχές, τότε σκέπτομαι πόσο άδικος ήμουνα όταν τους περιφρονούσα με την αδιαφορία μου.
Όταν βλέπω κάποιους να θέλουν να μένουν ή να φαίνονται πάντα νέοι! και για να το πετύχουν αλλάζουν το πρόσωπό τους, τότε νιώθω λίγο οργισμένος γιατί διαβλέπω μια ασέβεια στην αναγκαιότητα-δικαίωμα να ζήσουμε και τα τρία στάδια της ηλικίας μας.
Όταν θυμάμαι τα παραμύθια και τις ιστορίες του παππού μου και της γιαγιάς μου, τότε νιώθω ξαφνικά απογοητευμένος από την αδυναμία μου να πω τα ίδια ή άλλα στα δικά μου εγγόνια.
Όταν συζητώ με άλλους που ερίζουν αν ο ήλιος είναι ομορφότερος την αυγή ή το βασίλεμα, τότε νιώθω πολύ αδύναμος για να υποστηρίξω το ένα ή το άλλο. Όταν παρατηρώ γύρω μου να πληθαίνουν τα γηροκομεία και οι οίκοι ευγηρίας, τότε δεν αισθάνομαι περήφανος για την κοινωνική μέριμνα προς τους ηλικιωμένους, αλλά νιώθω ανήσυχος για την απουσία της οικογένειας.
Όταν βλέπω νέους δίπλα σε ηλικιωμένους με όλες τις διαφορές και αντιθέσεις (σώματος, ψυχής, ιδεολογίας…), τότε καταλαβαίνω την αναγκαιότητα της ισορροπίας του σύμπαντος και της ζωής που πηγάζει από τις συγκρούσεις και όχι από την επίπλαστη υποχρέωση σε κάποια εξουσία. Έτσι, νιώθω ικανοποιημένος για την κοσμογονική αρχή που πρόβαλε ο Ηράκλειτος, την «παλίντονον αρμονίην».
Όταν ακούω τους ξωμάχους της ζωής με περισσή ειλικρίνεια να επαινούν τους νέους για τις ιδέες και τα επιτεύγματά τους, τότε αισθάνομαι χαρούμενος γιατί αυτό σημαίνει πρόοδος.
Όταν βλέπω τους νέους να συμβουλεύονται τους ηλικιωμένους αλλά και να βαδίζουν τον δικό τους δρόμο, το «απάτητο μονοπάτι», τότε νιώθω υπερήφανος για τη νέα γενιά που γνωρίζει να ακούει το παλιό και πάνω σε αυτό να οικοδομεί το νέο. Η διαλεκτική του Έγελου στην απόλυτη εφαρμογή της. Και όλα αυτά γιατί είναι σημαντικό να συνειδητοποιείς πως:
«Οι δύο πιο σημαντικές μέρες στη ζωή σου είναι η μέρα που γεννιέσαι και η μέρα που ανακαλύπτεις γιατί» (Μαρκ Τουαίην).
*«Σε κάποια από τις Ολυμπιάδες ένας γέροντας προσήλθε στο Στάδιο για να παρακολουθήσει τους αγώνες. Μάταια όμως προσπαθούσε να βρει μια θέση για να καθίσει. Μόλις πλησίασε το μέρος όπου κάθονταν οι Σπαρτιάτες, αυτοί αμέσως σηκώθηκαν από σεβασμό για να του προσφέρουν τη θέση τους. Οι υπόλοιποι Έλληνες που βρίσκονταν εκεί γύρω επαίνεσαν του Σπαρτιάτες. Τότε ο γέροντας είπε: "Όλοι οι Έλληνες γνωρίζουν ποιο είναι το καλό. Μόνον οι Σπαρτιάτες όμως το πράττουν"» (Πηγή: Πλούταρχος).