Το ρεπορτάζ της Νάνσυς Ζαμπέτογλου στο “Πρώτο Θέμα”, 30 Δεκεμβρίου 2012, με τον Θεοχάρη Φιλιππόπουλο σε πρώτο πλάνο.
Στην τρίτη ανάρτηση για την “Ε” όπως την έζησα, με τίτλο
“Ελευθεροτυπία”: η «καλή πίστη» που δεν ήταν αρκετή, δημοσιεύτηκε φωτογραφισμένο το απόσπασμα της συμφωνίας Φιλιππόπουλου και εκδοτών, που ανέφερε ότι «σε περίπτωση διακοπής της εκδόσεως της εφημερίδας λόγω ανωτέρας βίας, ο τίτλος επιστρέφεται μετά ένα έτος από την διακοπή στον εκχωρήσαντα ιδιοκτήτη του Αλέξανδρο Φιλιππόπουλο»· συμφωνία που μετά τη διακοπή της έκδοσης της “Ε” αποτέλεσε αντικείμενο δικαστικής διαμάχης των κληρονόμων του Τεγόπουλου με τους κληρονόμους του Φιλιππόπουλου· ατελέσφορης για τους δεύτερους.
Το οριστικό τέλος της “Ελευθεροτυπίας” ως επιχείρησης και τίτλου, ήρθε το Νοέμβριο του 2014 - 37 χρόνια μετά την έκδοση -, όταν το Πρωτοδικείο Αθηνών κήρυξε σε πτώχευση την Χ.Κ. Τεγόπουλος Α.Ε. και τα υπάρχοντά της - εγκαταστάσεις, τυπογραφεία και ακίνητα -, εκποιήθηκαν από τράπεζες και πιστωτές.
Σχεδόν 10 χρόνια μετά, στις 4 Μαρτίου 2024, η Alter Ego Media του Βαγγέλη Μαρινάκη απέκτησε τα σήματα της εφημερίδας, πλειοδότώντας με 8,1εκατ. € και στη συνέχεια τα πούλησε στη νεοσυσταθείσα “Ελευθεροτυπία Μονοπρόσωπη Α.Ε.” Η τελευταία θα τα επανεργοποιήσει (;) εν καιρώ…
Η συμφωνία όμως που προανέφερα, γνώριζα ότι υπήρχε και χειρόγραφη, με τις υπογραφές των τριών. Και ήρθε στην επιφάνεια από τη Νάνσυ Ζαμπέτογλου, με ρεπορτάζ στην εφημερίδα “Πρώτο Θέμα” την Κυριακή 30 Δεκεμβρίου 2012, κατά το οποίο σύμφωνα με εξώδικο που έστειλε στην εταιρεία Χ.Κ. Τεγόπουλος ο ιδιοκτήτης των Αττικών Εκδόσεων Θεοχάρης Φιλιππόπουλος, γιος του Αλ. Φ., έχει στα χέρια του έγγραφο που αποδεικνύει ότι το βράδυ της 16ης Ιουλίου του 1975, πέντε ημέρες πριν από την έκδοση της εφημερίδας, ο πατέρας του – ο οποίος πριν από τη χούντα εξέδιδε περιοδικό με τον τίτλο “Ελευθεροτυπία”, που ανέστειλε την έκδοσή του επί επταετίας για να ξανακυκλοφορήσει μετά τη μεταπολίτευση – και οι Τεγόπουλος - Σιαμαντάς, συμφώνησαν εγγράφως ότι «ο τίτλος “Ελευθεροτυπία” παραχωρείται για την έκδοση της εφημερίδας από τον Αλέκο Φιλιππόπουλο στην εταιρεία Χ.Κ. Τεγόπουλος, αλλά σε περίπτωση πού η εφημερίδα δεν κυκλοφορήσει για έναν χρόνο, ο τίτλος αυτόματα θα επιστρέψει τον Φιλιππόπουλο».
Σύμφωνα με τον Θεοχάρη Φιλιππόπουλο, «το γεγονός ότι στις 22 Δεκεμβρίου του 2012 συμπληρώθηκε ένας χρόνος από την αναστολή κυκλοφορίας της εφημερίδας λόγω των οικονομικών προβλημάτων της Χ.Κ. Τεγόπουλος σημαίνει ότι ο τίτλος “Ελευθεροτυπία” ανήκει πλέον στους κληρονόμους του Αλέκου Φιλιππόπουλου», δηλαδή στον ίδιο, την αδελφή του Ελένη και τη μητέρα τους Ευγενία.
Όλα άρχισαν - όπως αφηγείται ο Θεοχ. Φ. - όταν η αδελφή του Ελένη τού τηλεφώνησε για να του πει «ένα τρομερό νέο». Προσπαθώντας να αρχειοθετήσει τα παλιά έγγραφα του πατέρα τους βρήκε έναν φάκελο πού μέσα είχε ένα χειρόγραφο. Ήταν γραμμένο σε χαρτί εφημερίδας, είχε τις υπογραφές των Αλ. Φιλιππόπουλου, Χρ. Τεγόπουλου, Χρ. Σιαμαντά και σ΄ αυτό αναφερόταν, μεταξύ άλλων, ότι αν η εφημερίδα δεν κυκλοφορούσε για οποιονδήποτε λόγο για έναν ολόκληρο χρόνο, τότε ο τίτλος αυτόματα επέστρεφε στον πρώτο.
Πάντως για το «τρομερό νέο», την προαναφερόμενη συμφωνία, είχα ενημερώσει τον Θεοχ. Φ. λίγο μετά το κλείσιμο της εφημερίδας, λέγοντάς του για το χειρόγραφο συμφωνητικό των τριών. Το είχε δείξει ο πατέρας του σε κάποια στελέχη του στην “Ε”, μεταξύ των οποίων και ο γράφων. Φυσικά δεν γνώριζα πού βρίσκεται αυτό το χαρτί.
Και όταν βρέθηκε όμως, Οκτώβριο του 2011, η οικογένεια Φιλιππόπουλου αποφάσισε να περιμένει. Στις 22 Δεκεμβρίου, θα συμπληρωνόταν, ένας χρόνος από την τελευταία έκδοση της “Ελευθεροτυπίας”. Έτσι, στις 24 Δεκεμβρίου έφθασε στη Μάνια Τεγοπούλου και την αδελφή της Ελένη, κληρονόμους του Τεγόπουλου, το εξώδικο της οικογένειας Φιλιππόπουλου «Σας καλούμε να εκπληρώσετε το συμφωνητικό, πράττοντας ό,τι απαιτείται, ώστε εντός των επομένων επτά εργάσιμων ημερών από της επιδόσεως της παρούσας να ανακτήσουμε πλήρως όλα τα δικαιώματα επί του τίτλου εφημερίδας “Ελευθεροτυπία”. Σε περίπτωση αρνήσεώς σας ρητής ή δια παρελεύσεως άπρακτης της εύλογης προθεσμίας πού σας τάσσουμε με το παρόν, θα επέλθει η ανάκτηση από μας όλων των δικαιωμάτων του τίτλου ”Ελευθεροτυπία” σύμφωνα με τον σχετικό όρο του Συμφωνητικού», γράφει μεταξύ άλλων το εξώδικο, ενώ παράλληλα ανακοινώνεται η πρόθεση της οικογένειας Φιλιππόπουλου να προχωρήσει στην άμεση επανέκδοση της εφημερίδας.
Οι αδελφές Τεγοπούλου αντέτειναν ότι, ακόμη κι αν το έγγραφο αποδειχτεί γνήσιο, δεν μπορεί να ενεργοποιηθεί ο όρος της τελευταίας παραγράφου αφού η “Ελευθεροτυπία” εξέδωσε δύο απεργιακά φύλλα το καλοκαίρι του 2012. Ως εκ τούτου, ο χρόνος δεν μετράει από τον Δεκέμβριο του 2011, αλλά από τον Ιούλιο του 2012. Κι ακόμη, ότι η εφημερίδα δεν ανέστειλε την κυκλοφορία της λόγω των οικονομικών προβλημάτων της εταιρείας, αλλά λόγω της συνεχιζόμενης απεργίας των δημοσιογράφων, δηλαδή λόγω ανωτέρας βίας· που σήμαινε ότι δεν ήταν ευθύνη της εταιρείας η αναστολή.
Έξι μήνες μετά, στις 10 Ιανουαρίου 2013, ομάδα δημοσιογράφων και πρώην εργαζομένων, με τη συμμετοχή της Μάνιας Τεγοπούλου και με εκδότη τον δικηγόρο Χάρη Οικονομόπουλο, επιχείρησαν, την επανέκδοση της εφημερίδας υπό την επωνυμία «Ελευθεροτυπία/Εφημερίδα των Συντακτών».
Ωστόσο, τα οικονομικά προβλήματα δεν ξεπεράστηκαν και η εφημερίδα έκλεισε οριστικά τον Νοέμβριο του 2014.
«Après moi, le deluge»
Ο Κίτσος πάντως, «ευτύχησε» να μη ζήσει τη με γεωμετρική πρόοδο απίσχναση της Χ.Κ. ΤΕΓΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Ε., που την οδήγησε στο θάνατο· πτώχευση 30 Μαΐου 2014, εξίμισι χρόνια μετά τον δικό ξαφνικό θάνατο, στις 20 Νοεμβρίου 2006.
Αντίθετα, έζησε τις «μέρες κρασιού και λουλουδιών», με την εισαγωγή της εταιρείας του στη Σοφοκλέους στις 30 Δεκεμβρίου 1998 (δείτε ΜΜΕ που κάποτε πρωταγωνιστούσαν στο ΧΑΑ)· και δεν πρόλαβε το σκάσιμο της φούσκας του Χρηματιστήριου το 2009, τρία χρόνια μετά το θάνατό του.
«Μπορεί ο Κίτσος να πέθανε ξαφνικά, αλλά τους τελευταίους μήνες δεν ήταν καθόλου καλά», γράφει ο Σ. Φυντανίδης στο βιβλίο του, προσθέτοντας: «Δεν έβγαινε ποτέ από το σπίτι του. Όποτε τηλεφωνιόμασταν, με δυσκολία άκουγα τη φωνή του. Ένας φίλος του, ο δικηγόρος Αλέξανδρος Λυκουρέζος, μου έχει πει πως όταν τον είδε δεκαπέντε μέρες πριν από το θάνατό του, στο σπίτι του, ήταν καταβεβλημένος και απογοητευμένος. Σε μια στιγμή του είπε στα γαλλικά: “Après moi, le deluge” (“Μετά από μένα, η καταστροφή”). Είχε καταλάβει ότι τίποτα δεν θα πήγαινε καλά μετά το θάνατό του. “Όταν πας κάτω από τη γη, δεν έχεις προβλήματα”, έλεγε.
Η αλήθεια είναι ότι δεν είχε φροντίσει τίποτα για μετά το θάνατό του. Ούτε διαθήκη δεν άφησε. Όλα τα φόρτωσε όπως ήταν, στους ώμους των δυο κοριτσιών του».
Και αναμφισβήτητα, στην κατάρρευση συνέβαλαν και οι «αποχωρήσεις», το 2007, του Σεραφείμ Φυντανίδη και του οικονομικού διευθυντή της επιχείρησης Διονύση Αυγουστινιάτου (δείτε 32 (+30) χρόνια χωρίς άδεια - Δυο τηλεφωνήματα και μια ψήφος)
Σημ. syntaktisylis: Για το ρεπορτάζ της η Νάνσυ Ζαμπέτογλου άντλησε στοιχεία από το βιβλίου του στελέχους της “Κυριακάτικης Ε” Ντένη Αντύπα («Ελευθεροτυπία, τρεις φόνοι, ένα πτώμα», εκδ. Κάκτος, 2012). Ο συνάδελφος πάντως, ήρθε στην εφημερίδα επί Φυντανίδη - πολύ μετά την απόλυση Φιλιππόπουλου - και δεν ήταν παρών όταν άρχισε η ιστορία.
Σημειωτέον ότι και ο Σερ. Φυντανίδης, στο βιβλίο του «31 αξέχαστα χρόνια στο ξύλινο τιμόνι της Ελευθεροτυπίας και της Κυριακάτικης Ε» έγραφε ότι «ο γιος του Αλέκου Φιλιππόπουλου, ο Θεοχάρης, που διευθύνει με επιτυχία τις “Αττικές Εκδόσεις”, δήλωσε ότι θα διεκδικήσει τον τίτλο με βάση τη συμφωνία του πατέρα του με Τεγόπουλο και Σιαμαντά».
- Σαν επίλογος του κεφαλαίου “Ελευθεροτυπία”, μια σειρά φωτογραφιών από το αρχείο του συναδέλφου Γιάννη Μπαζαίου, γιου του Κώστα Μπαζαίου, πρώτου μου διευθυντή στην εφημερίδα “Φιλαδέλφεια”, στα τέλη της δεκαετίας του ’50. Οι λεζάντες είναι του Γιάννη.
22-11-1983, Κολοκοτρώνη 8 στον 2ο όροφο: Μικρή γιορτή με αφορμή τα πρώτα γενέθλια της φωτοσύνθεσης της “Ελευθεροτυπίας”, με υλατζήδες, στελέχη της εφημερίδας και τους συναδέλφους του ατελιέ. Αριστερά εμπρός, ο Σπύρος Τσακίρης και ο Γιάννης Μπαζαίος, στην πίσω σειρά από αριστερά ο Γιάννης Μιχελάκης με τον Βαγγέλη Παναγόπουλο, τον Πάνο Διαμαντή, τον Σταύρο Απέργη, τον Γιάννη Αναγνωστόπουλο. Επίσης ο Γιώργος Μασσαβέτας, η Αλβάρα Βινιάλι και πίσω της καθαρίστρια που συνομιλεί με τον Σεραφείμ Φυντανίδη και τον Γρηγόρη Καλογεράκη. Μπροστά στις φωτοτράπεζες, η Μαρία Τσιβεριώτη, ο Γιάννης Κορωναίος και δεξιά στο πηγαδάκι με τον μισοκρυμμένο Κίτσο Τεγόπουλο, η Λία Σαλεβουράκη και η Καίτη Βλάχου.
Aριστερά, Πάνος Διαμαντής και Βαγγέλης Παναγόπουλος. Δεξιά, Φωφώ Βασιλακάκη και Γιάννης Ξανθούλης.
Αριστερά, ο Δημήτρης Γκιώνης. Δεξιά, Γιάννης Μπαζαίος και Ντένης Αντύπας.
* Στις ΑΠΟΨΕΙΣ, άρθρο του Γιώργου Καρελιά,
με τίτλο Η επίγονος που άφησε πίσω της συντρίμμια