Μνήμες, με αφορμή το τέλος ενός εμβληματικού πολυκαταστήματος


Στο Διαλέγουν πριν από σας για σας των Λαμπρόπουλων, το Μινιόν αντέδρασε με το Κάθε τμήμα κι ένα τέλειο μαγαζί, «το θρυλικό διαφημιστικό σλόγκαν» κατά την Επισκόπηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Overview). Εκσυγχρονίζοντας το προηγούμενο «Κάθε Τμήμα Ένα Ειδικό Κατάστημα». Το «πώς», στο κείμενο που ακολουθεί.
Έπειτα από πάνω από έναν αιώνα εμπορικής ιστορίας στο κέντρο της Αθήνας, γωνία Αιόλου και Σταδίου, το ιστορικό πολυκατάστημα Notos Galleries, πρώην αδελφοί Λαμπρόπουλοι, έβαλε οριστικό λουκέτο στα τέλη Αυγούστου του 2026, κλείνοντας έναν κύκλο 113 χρόνων παρουσίας.
Η ιστορία του πολυκαταστήματος «Αφοί Λαμπρόπουλοι» είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γέννηση και την εξέλιξη του σύγχρονου ελληνικού εμπορίου στο κέντρο της Αθήνας. Οι αδελφοί Λαμπρόπουλοι εισήγαγαν πρωτοποριακές για την εποχή πρακτικές που διαμόρφωσαν τη μεσαία τάξη της Αθήνας. Το θρυλικό σλόγκαν τους «Διαλέγουν πριν από σας για σας», έγινε σήμα κατατεθέν και… μού έδωσε την ευκαιρία να κερδίσω ένα χρηματικό έπαθλο.
Αρχές δεκαετίας του 1970 εργαζόμουν ως κειμενογράφος στη διαφημιστική εταιρεία Γνώμη και κάποια στιγμή ο ιδρυτής της Κώστας Χοχλακίδης, για πολλά χρόνια πρόεδρος της Ένωσης Διαφημιστικών Εταιρειών Ελλάδος, μάς ενημέρωσε ότι ο ιδιοκτήτης του Μινιόν Γιάννης Γεωργακάς τού ζήτησε ένα αντίστοιχο σλόγκαν για το πολυκατάστημά του. Και όποιος από εμάς το εύρισκε θα έπαιρνε 10.000 δραχμές, πέραν τού μισθού του. Πρότεινα το «Μινιόν, κάθε τμήμα κι ένα τέλειο μαγαζί», που προκρίθηκε. Ήταν μια παραλλαγή του «Κάθε Τμήμα Ένα Ειδικό Κατάστημα».
Έξτρα χρήματα πήρα και όταν η εταιρεία είχε αναλάβει μέρος της εκστρατείας «Αγοράζοντας Ελληνικά Προϊόντα, τα Λεφτά σου ξαναγυρίζουν σ΄ Εσένα». Έγραψα μεγάλο μέρος των κειμένων και πήρα 15.000 δραχμές όχι από την εταιρεία, αλλά – για δικούς της «φορολογικούς λόγους» - από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας που ενέταξε το ποσόν «εις δαπάνας εκτυπώσεως κινηματογραφικής ταινίας και συγγραφής ρεπορτάζ δια τον τύπον και ομιλιών δια τους καταναλωτάς, σχετικών με την προβολήν των Ελληνικών Προϊόντων».

Η εντολή πληρωμής, με δυο αποδείξεις των 7.500 δραχμών.
Από το Καρότσι στην Αιόλου, στο πολυκατάστημα
Για την ιστορία, συμπληρώνω το κείμενο με τη συνδρομή της Τεχνητής Νοημοσύνης:
- Το ξεκίνημα (1898): Ο Ξενοφών Λαμπρόπουλος φτάνει στην Αθήνα από την Κοντοβάζαινα της ορεινής Αρκαδίας. Ξεκινά ως πλανόδιος πωλητής ανδρικών ειδών, γυρνώντας με ένα καρότσι την οδό Αιόλου.
- Το πρώτο κατάστημα (1901–1906): Καταφέρνει να ανοίξει ένα μικρό σταθερό κατάστημα ανδρικών ειδών. Το 1906, μαζί με τον αδελφό του Βασίλη, ιδρύουν την εταιρεία «Αφοί Λαμπρόπουλοι» σε ένα υπόγειο στην Αιόλου και Σοφοκλέους.
- Η μετακόμιση στα Χαυτεία (1913): Με ένα δάνειο 20.000 δραχμών από τον ιδιοκτήτη της ΧΡΩΠΕΙ, Νίκο Οικονομίδη, μεταφέρουν τη δραστηριότητά τους στη γωνία Αιόλου και Σταδίου. Αυτό το σημείο έμελλε να γίνει η έδρα τους για τα επόμενα 113 χρόνια.
Φιλοσοφία που Άλλαξε την Αγορά
- Σταθερές τιμές: Καθιέρωσαν το τρίπτυχο «Τιμαί απολύτως ορισμέναι – μικρόν κέρδος – μεγάλη κατανάλωσις», βάζοντας τέλος στο παραδοσιακό παζάρεμα.
- Ευρωπαϊκός αέρας: Ταξίδευαν συχνά στο εξωτερικό, φέρνοντας τις τελευταίες τάσεις της μόδας και εμπορεύματα απευθείας από το Παρίσι και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η Επέκταση και η Εποχή του "Notos"
- Μεταπολεμική άνθιση: Τις δεκαετίες του '50 και του '60, το κατάστημα γιγαντώνεται. Σταδιακά εξαγοράζει και επεκτείνεται στα γύρω κτίρια. Το 1965 εγκαινιάζεται το νέο 7ώροφο κτίριο επί της οδού Λυκούργου, σχεδιασμένο από τον διακεκριμένο αρχιτέκτονα Σόλωνα Κυδωνιάτη.
- Η μετάβαση στο Notos (1999–2001): Στα τέλη της δεκαετίας του '90 η επιχείρηση περνά στον όμιλο Παπαέλληνα. Το 2001 δημιουργείται η Notos Com και το κατάστημα μετονομάζεται σε Notos Galleries Λαμπρόπουλος, εισάγοντας με επιτυχία το σύγχρονο μοντέλο των "shops-in-shop" (καταστήματα μέσα στο κατάστημα).
Η Ιστορία και η Σημασία στη Δισκογραφία
Η εταιρεία «Αδελφοί Λαμπρόπουλοι» συνδέθηκε άρρηκτα με τη «χρυσή εποχή» της ελληνικής δισκογραφίας, μέσω της διαχείρισης και διεύθυνσης της ιστορικής δισκογραφικής εταιρείας Columbia (Εργοστάσιο Ριζούπολης και ΕΜΙΑΛ) από το 1935 έως τα μέσα της δεκαετίας του 1970.
- Ανάληψη της Columbia: Το 1935, οι Αδελφοί Λαμπρόπουλοι ανέλαβαν την αποκλειστική διαχείριση της Columbia στην Ελλάδα.
- Η εποχή του Τάκη Λαμπρόπουλου: Το 1958, ο Τάκης (Δημήτριος) Β. Λαμπρόπουλος ανέλαβε τα ηνία της διεύθυνσης σε ηλικία 28 ετών, καθορίζοντας την πορεία του ελληνικού τραγουδιού για τις επόμενες σχεδόν δύο δεκαετίες.
- Καλλιτεχνική Αναγέννηση: Στο τιμόνι της Columbia, ο Λαμπρόπουλος έφερε κοντά στους λαϊκούς βάρδους (όπως τον Τσιτσάνη, τον Καζαντζίδη, τον Μπιθικώτση, τον Χιώτη) σημαντικούς ποιητές (Ελύτης, Rίτσος, Γκάτσος) και πρωτοπόρους συνθέτες (Χατζιδάκις, Θεοδωράκης, Ξαρχάκος).
- Τέλος εποχής: Το 1975, με την πώληση του μεριδίου της ΕΜΙΑΛ στην πολυεθνική EMI, ολοκληρώθηκε ο κύκλος της οικογενειακής διεύθυνσης.
Η αιτία: Το επενδυτικό ταμείο (fund) που απέκτησε το εμβληματικό ακίνητο αποφάσισε να μην προχωρήσει σε ανανέωση της μίσθωσης.
Επόμενη μέρα: Σύμφωνα με τις πληροφορίες της αγοράς, το κτίριο αναμένεται να αλλάξει χρήση και να μετατραπεί σε συγκρότημα διαμερισμάτων, πιθανότατα για βραχυχρόνια μίσθωση.