Του Γιώργου Λ. Νικολόπουλου *
Από τη Μεταπολίτευση και εντεύθεν, η Ελλάς κυβερνιέται από ένα αυτοδύναμο Κόμμα, πλην μετρημένων περιπτώσεων, συγκυβέρνησης, που ούτε ευδοκίμησαν, ούτε μακροημέρευσαν. Συγκυβερνήσεις κατά όμορη -πολιτικά- φύση κι ορισμένες φορές παρά όμορη -πολιτικά- φύση.
Αν εξαιρέσουμε τις δύο μετά τη χούντα κυβερνήσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή του ‘74 και ‘77, με τη πρώτη το ιστορικό εκλογικό αποτέλεσμα 54,37% και τις 220 έδρες (το υψηλότερο της Μεταπολίτευσης) οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις προέκυψαν από τρείς παράγοντες.
-το εκλογικό σύστημα και δη την ενισχυμένη (ή άλλως διαμορφωμένη) αναλογική
-την αφομοίωση του μεγαλύτερου μέρους του χώρου του Κέντρου
-την αποχή σε συνδυασμό με το “Κόμμα” του δημοσκοπικά επονομαζόμενου ως της “αδιευκρίνιστης ψήφου”
Χαρακτηριστικά η αυτοδυναμία του ‘77, προέκυψε από την αρχή του τέλους του Κέντρου ως “αντίπαλο δέος” μεταπολεμικά της ΕΡΕ. Αποτελέσματα:
Νέα Δημοκρατία (ΝΔ): 41,84% (171 έδρες)
ΠΑΣΟΚ: 25,34% (93 έδρες)
Ένωση Δημοκρατικού Κέντρου (ΕΔΗΚ): 11,95% (16 έδρες)
Οι εκλογές του ‘81 ανέδειξαν αυτοδυναμία με την εξαφάνιση του Κέντρου.
Αποτελέσματα:
- ΠΑΣΟΚ (Ανδρέας Παπανδρέου), 48,07% / 172 έδρες,
Νέα Δημοκρατία (Γ. Ράλλης ) 35,88% / 115 έδρες,
Και του ‘85 μία από τα ίδια. Αποτελέσματα:
- ΠΑΣΟΚ (Ανδρέας Παπανδρέου): 45,82%, 161 έδρες
- Νέα Δημοκρατία (Κωνσταντίνος Μητσοτάκης): 40,84% , 126 έδρες
Το ίδιο επαναλήφθηκε μέχρι σήμερα.
Όποτε το πρώτο Κόμμα έπεισε τη μεγάλη μάζα του Κέντρου και των αναποφάσιστων προέκυψαν αβίαστα μονοκομματικές αυτοδυναμίες.
Όταν οι Κεντρώοι ψηφοφόροι δεν πείσθηκαν αρκούντως είχαμε πολυκομματικές Κυβερνήσεις συνεργασίας (για να υπάρξει “αυτοδυναμία”).
1989 (Τζαννετάκης, Ζολώτας), 2011 (Παπαδήμος), 2012 (Σαμαράς, Βενιζέλος, ΔΗΜΑΡ που αποχώρησε), 2015 (Τσίπρας-ΑΝΕΛ).
Άλλωστε είναι “νωπές” οι τελευταίες αυτοδυναμίες της ΝΔ Κυβερνήσεις Κ. Καραμανλή 2004 & 2007, και Κυρ. Μητσοτάκη 2019 & 2023, όπως και για το ΠΑΣΟΚ του Κώστα Σημίτη 1996 & 2000 κι του Γ. Παπανδρέου 2009.
Και μια κουβέντα για τις πολιτικές μεταγραφές -των ημερών μας- που είναι στην επικαιρότητα, σε μια αναδρομή από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα, όπου ξεχωρίζουν:
Του Κων. Μητσοτάκη στη ΝΔ και του Γεωρ. Μαύρου στο ΠΑΣΟΚ, του Μαν. Γλέζου στο ΠΑΣΟΚ και το ΣΥΡΙΖΑ, του Γιαν. Μπούτου στο ΠΑΣΟΚ, του Στεφ. Μάνου και του Βασ. Κοντογιαννόπουλου στη ΝΔ, της Μαρίας Δαμανάκη στο ΠΑΣΟΚ. Στις εκλογές της Άνοιξης του 2027 να δούμε αν η Ιστορία επαναληφθεί.
* George L. Nikolopoulos Journalist, email: