Του Παντελή Στεφ. Αθανασιάδη
Οι μεταπολεμικές εξελίξεις μετά τον τερματισμό του ολέθριου Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ενόψει των εργασιών του Συνεδρίου της Ειρήνης στο Παρίσι, το 1946, είχαν διακριθεί για τον αμοιβαίο σεβασμό των όσων είχαν αποφασισθεί το 1943 στη Γιάλτα (σ.σ. η συμφωνία της χαρτοπετσέτας) και στο 1945 στο Πότσδαμ μεταξύ των Δυτικών συμμάχων και της Σοβιετικής Ένωσης του Στάλιν. Αργότερα προέκυψε ο λεγόμενος Ψυχρός Πόλεμος και ο διαχωρισμός του κόσμου σε Δύση και Παραπέτασμα.
Ωστόσο αυτή η περίοδος του αμοιβαίου σεβασμού, υπήρξε άκρως τραυματική για την Ελλάδα, η οποία έβλεπε να καταβαραθρώνονται οι δίκαιες εθνικές διεκδικήσεις της μετά τις θυσίες και το αίμα που έχυσε.
Έτσι προκύπτει η απόρριψη του Ελληνικού αιτήματος για απελευθέρωση της Βορείου Ηπείρου. Ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε την ελληνική αυτή περιοχή τρεις φορές (κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους το 1913, το φθινόπωρο του 1914 και κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940-1941). Ωστόσο, οι διεθνείς συγκυρίες τη διατήρησαν εντός της Αλβανίας.
Το 1946, ενόψει του Συνεδρίου της Ειρήνης στο Παρίσι είχε προκύψει η σοβαρή διεκδίκηση της Ελλάδας στα εθνικά θέματα. Πρώτη ήταν οι διαρρυθμίσεις στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα (ζητούσαμε μια ζώνη μόνο 30 χιλιομέτρων για λόγους ασφαλείας) η οποία, απορρίφθηκε την 1η Οκτωβρίου 1946. Η μόνη χώρα που υποστήριξε το ελληνικό αίτημα ήταν η Νότια Αφρική. Οι συμμαχικές χώρες έδωσαν αρνητική ψήφο!!! Το τελικό αποτέλεσμα ήταν 8 ψήφοι κατά , 2 υπέρ και τρείς αποχές. Το μόνο κέρδος της Ελλάδας ήταν η παραχώρηση των Δωδεκανήσων, που ολοκληρώθηκε το 1948, από την εμπόλεμη Ιταλία.
Η περίπτωση της Βορείου Ηπείρου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, ως «εθνικό τραύμα» αλλά και ως διαρκές παράπονο για τη συμπεριφορά των συμμάχων, αμέσως μετά την ήταν του ναζισμού. Την εποχή εκείνη, λόγω και του εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα, σημειώνονταν συχνά μεθοριακά επεισόδια στα ελληνοαλβανικά σύνορα.
Εικόνα εθνικής ομοψυχίας. Η ελληνική αντιπροσωπεία ταξιδεύει στο Παρίσι για υποστήριξη των εθνικών διεκδικήσεων.
Χαρακτηριστική εικόνα της τότε κατάστασης μας δίνουν ορισμένα διπλωματικά έγγραφα, που υπάρχουν στα Αμερικανικά Εθνικά Αρχεία. Εδώ πρέπει να διευκρινίσουμε ότι οι ΗΠΑ μετά τον πόλεμο δεν είχαν διπλωματικές σχέσεις. Απλώς συμφωνήθηκε να εγκατασταθεί στα Τίρανα μια αμερικανική αποστολή που της δόθηκαν όλες οι δυνατές ευκαιρίες και διευκολύνσεις για να επιτύχει τον σκοπό της. Που ήταν να προετοιμάσει την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων των δύο χωρών, ώστε να εγκατασταθεί πρεσβεία. Για 18 συνεχόμενους μήνες, η αποστολή κινούνταν ελεύθερα στις τέσσερις γωνιές της Αλβανίας, σε χωριά και πόλεις. Επικεφαλής της αποστολής είχε τοποθετηθεί ο Jacobs.
Σε ένα από τα αμερικανικά έγγραφα, ο Joseph E. Jacobs, εκπρόσωπος των ΗΠΑ στην Αλβανία, ανέφερε προς τον υπουργό Εξωτερικών, στις 21 Σεπτεμβρίου 1946, ότι στη γειτονική μας χώρα, υπήρχε μια εσωτερική αναταραχή και κινητοποίηση εναντίον της Ελλάδας.
Διαβάστε περισσότερα στο https://sitalkisking.blogspot.com/2026/11/1946.html