Του Σπύρου Κουζινόπουλου
H πρώτη ελληνική περιοχή που απελευθερώθηκε από τους Γερμανούς κατακτητές, ακόμη στις 27 Αυγούστου 1944, ήταν οι Φέρες Έβρου. Και μάλιστα, ύστερα από την ειρηνική περικύκλωση του γερμανικού φρουραρχείου, με πρωτοβουλία του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ, από εκατοντάδες άοπλους κατοίκους, ενώ μέσα ήταν ταμπουρωμένοι οι Γερμανοί στρατιώτες, με το δάχτυλο στη σκανδάλη.
Σημαντική υπήρξε η ανάπτυξη της Εθνικής Αντίστασης στον νομό Έβρου, αν και σχετικώς άγνωστη, παρά το γεγονός ότι γεωγραφικά η περιοχή ήταν ουσιαστικά, μια στενή λωρίδα γης
Ο Έβρος κατά την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης βρέθηκε «χωρισμένος» στα δύο. Η Αλεξανδρούπολη μαζί με τη δυτική περιοχή του νομού πέρασε στη βουλγαροκρατούμενη ζώνη. Το υπόλοιπο του νομού το κράτησαν οι Γερμανοί κατακτητές και το ονόμασαν «ουδέτερη ζώνη». Η περιοχή αυτή έμεινε μια φωλιά ολότελα ξεκομμένη από την υπόλοιπη Ελλάδα. Εκεί δεν πίστευε κανείς πως μπορεί να στηθεί και να στεριώσει αντάρτικο. Κι όμως, στήθηκε, στέριωσε, αλλά και απελευθέρωσε με σκληρές μάχες, πρώτο, την πρώτη ελληνική γωνιά, στις 28 Αυγούστου 1944!
Τη μέρα απελευθέρωσης των Φερών κάτοικοι φωτογραφίζονται με Γερμανούς αντιχιτλερικούς στρατιώτες.
Η συμμετοχή του λαού του Έβρου στον αγώνα της Εθνικής Αντίστασης δεν έκφραζε μόνο το φιλελεύθερο πνεύμα του, τα αντιφασιστικά και αντιδικτατορικά αισθήματά του, αλλά και τον πόθο του για δημοκρατικές κατακτήσεις σε μία ελεύθερη, λαοκρατούμενη και ανεξάρτητη Ελλάδα. Η συμμετοχή του στον Αντιστασιακό αγώνα και στις τελικές μάχες της απελευθέρωσης του νομού θα μείνουν ανεξίτηλες στη μνήμη του λαού μας.
Για να επιτευχθεί το τεράστιο έργο της Εθνικής Αντίστασης στο νομό, χρειάστηκε να καταβάλουν βαρύ τίμημα σε αίμα και θυσίες οι αντιστασιακές οργανώσεις και ο λαός του Έβρου. Και να ληφθεί μάλιστα υπ΄ όψιν ότι όλοι οι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, αξιωματικοί, καπετάνιοι, και αντάρτες, ήταν εθελοντικά στρατευμένοι και κανένας δεν πήρε την παραμικρή ηθική ή υλική αμοιβή.
Ολόκληρο το άρθρο, στο Φάρος του Θερμαϊκού: Φέρες Έβρου: Η πρώτη ελληνική πόλη που απελευθερώθηκε από τους Ναζί