Της Μαρίας Ν. Μαρκοπούλου
Διεθνή ναυτιλιακή καταιγίδα προξένησε ο πόλεμος στην περιοχή του Κόλπου τους δύο τελευταίους μήνες. Οι ναυτιλιακές εταιρείες κάθε μεγέθους, αδυνατούν να προβλέψουν το μέλλον τους εάν δεν λήξει ομαλά η ανάφλεξη μέσω της διπλωματικής οδού. Και στο σημείο αυτό εναποθέτουν τις ελπίδες τους, καθώς σε πολλές χώρες τα ναυτιλιακά κεφάλαια αποτελούν τον κορμό των πολιτικών εσόδων πολλών κυβερνήσεων.
Οι βασικές επιπτώσεις από την μη ειρηνική επίλυση του προβλήματος που προκύπτει από την απαγόρευση διέλευσης πλοίων στα Στενά του Ορμούζ - από τα οποία διακινείται η μεγαλύτερη ποσότητα καυσίμων για όλη την γη - είναι απίστευτα τρομακτικές για την παγκόσμια οικονομία αλλά και για τις κάθε μεγέθους εταιρείες.
Μετά το τέλος Φεβρουαρίου έπειτα από επίθεση που δέχτηκε το Ιράν από Αμερική και Ισραήλ, εκτός από τις πυραυλικές ανταπαντήσεις στα σημεία ενδιαφέροντος των επιτιθέμενων, η Τεχεράνη επέβαλε άμεσα και απαγόρευση της διέλευσης πλοίων από τα στενά του Ορμούζ.
Η πλήρης διακοπή σήμανε την μείωση κατά 90% στην κυκλοφορία των πλοίων. Λίγο αργότερα περιορίστηκε κάπως η απαγόρευση στο πλαίσιο του διεθνούς συνασπισμού όπου επετράπη μόνο η διέλευση πλοίων που δεν είχαν σχέση με την πολεμική καταιγίδα κι αυτά όμως με εξαιρετικά ισχυρή συνοδεία.
Την ίδια περίοδο, εντός λίγων μόλις ημερών, πάνω από είκοσι πλοία αποτέλεσαν στόχο πυραυλικών επιθέσεων στην απαγορευμένη περιοχή με απώλειες σε σκάφη και ζωές ναυτικών. Σήμερα αρκετές εκατοντάδες φορτηγά πλοία και δεξαμενόπλοια βρίσκονται αγκυροβολημένα στον Κόλπο του Ομάν χωρίς την δυνατότητα να περάσουν στον Περσικό Κόλπο για ανεφοδιασμό από βασικούς σταθμούς εξαγωγής καυσίμων και αγαθών κάθε είδους.
Η διώρυγα του Σουέζ και η Ερυθρά Θάλασσα αποτελούν ένα ακόμα αδιέξοδο καθώς και από την διώρυγα του Σουέζ η κίνηση έχει απαγορευτεί και οι διεθνείς ναυτιλιακές εταιρείες επιλέγουν την εκτροπή του στόλου τους γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας. Με την εκτροπή αυτή όμως οι εταιρείες επωμίζονται από 3000-3500 μίλια μεταξύ Ασίας και Ευρώπης με αποτέλεσμα μεγαλύτερο χρόνο διέλευσης κατά έως και 15 ημέρες και μεγάλη αύξηση στο κόστος καυσίμων.
Και σα να μην έφτανε μόνο αυτό οι έκτακτες προσαυξήσεις για τον κίνδυνο πολέμου που οι ασφαλιστικές εταιρείες το έφθασαν μέχρι και 4000 δολάρια ανά εμπορευματοκιβώτιο ανέβασαν το κόστος μεταφοράς σε σημείο υπέρτατης ανησυχίας.
Σήμερα οι περισσότεροι ασφαλιστικοί οργανισμοί ονομάζουν το Ορμούζ ζώνη χωρίς ασφαλιστική κάλυψη. Αλλά και όσες ασφαλιστικές εταιρείες δέχονται να ασφαλίσουν πλοία στην επικίνδυνη ζώνη, αύξησαν το τελευταίο δίμηνο σε πάνω από 500% τα ασφάλιστρα τους.
Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, η διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου αερίου είχε ακόμα μια ανησυχητική επίπτωση σε διεθνές επίπεδο: Πίεση σε λιπάσματα, τρόφιμα, φάρμακα με αποτέλεσμα τον φόβο για παγκόσμια επισιτιστική κρίση. Μεγάλοι κόμβοι μεταφόρτωσης αγαθών όπως η Σιγκαπούρη και η Ταγγέρη αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα συμφόρησης, πράγμα που σημαίνει ότι τα μη προβλέψιμα χρονοδιαγράμματα λόγω παρακάμψεων σε θαλάσσιες οδούς προξενούν "εγκεφαλικά" επεισόδια στα λογιστικά τους συστήματα.
Το Ιράν όμως, εκτός από το Ορμούζ έκλεισε και τις διελεύσεις του εναέριου χώρου του για τις δυτικές αεροπορικές εταιρείες· γεγονός που επέφερε μείωση κατά 25% των εμπορευματικών μεταφορών μεγάλης αξίας και περιορισμένου χρόνου παράδοσης στις αγορές.
Για την ώρα η ναυτιλιακή βιομηχανία δρα σε συνθήκες συνεχούς διαχείρισης κρίσεων. Και μόνο η φήμη για εξεύρεση λύσης μέσω διπλωματικής οδού θα είναι η μόνη πιθανότητα να πάρει ανάσα ανακούφισης η παγκόσμια οικονομία. Όπως ακριβώς συμβαίνει αυτή την στιγμή.
Ωστόσο ενώ οι δύο μεγάλοι οι εμπλεκόμενοι δίνουν σημάδια ύφεσης του θυμού τους, ο μικρότερος εμπλεκόμενος ίσως διατηρήσει τις αντιρρήσεις του και συρθεί ο πλανήτης σε αστάθεια και ατέρμονο χάος...