Της Μαρίας Ν. Μαρκοπούλου
Όλος ο πλανήτης αγωνία για το μέλλον της αμερικανικής ισχύος που έμμεσα ή άμεσα αφορά και την τύχη του μισού πληθυσμού της γης.
Τα σενάρια άπειρα. Ο προβληματισμός διάχυτος. Η ανησυχία έντονη. Κι όλα αυτά εν μέσω σκληρών βομβαρδισμών που ισοπεδώνουν πρωτεύουσες, πηγές πρώτων υλών κι ανθρώπινες ζωές.
Η προσοχή όλου του κόσμου επικεντρώνεται στην τύχη της επόμενης ημέρας. Η διατήρηση ή όχι της αμερικανικής ισχύος αφορά στο σύνολο των πολιτών.
Στο περιβάλλον αυτό οι Κασσάνδρες διαβλέπουν όλεθρο και ο αντίλογος της Αμερικής επιμένει ότι η τακτική των ενόπλων επιθέσεων προοιωνίζει ημέρες άκρατης ευημερίας. Κάθε πρόβλεψη όμως δεν σημαίνει απαραίτητα και ακρίβεια προβλεπόμενου αποτελέσματος...
Μαύρες ημέρες...
Ο Βραζιλιάνος οικονομολόγος Πάουλο Νογκουέιρα Μπατίστα υπήρξε ηγετικό στέλεχος στον τομέα της διεθνούς οικονομίας. Ως εκτελεστικός διευθυντής του ΔΝΤ στο διάστημα 2007-2015, εκπροσωπούσε την Βραζιλία και μερικές ακόμα χώρες της κεντρικής και νότιας Αμερικής.
Διατύπωνε πάντα σε έντονο τόνο τις απόψεις και την κριτική του εναντίον σε πολιτικές λιτότητας και υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής κάθε αναπτυσσόμενης οικονομίας.
Οι απόψεις του εύκολα τον οδήγησαν να αναλάβει και να στηρίξει έμπρακτα ως αντιπρόεδρος 2015-2017 την ίδρυση της Νέας Αναπτυξιακής Τράπεζας, γνωστής ως BRICK με έδρα την Σανγκάη. Ήταν η αρχή της φανερής μάχης ανάμεσα σε Κίνα και Αμερική.
Το συγγραφικό του έργο αποτέλεσε Ευαγγέλιο για τους ασχολούμενους με τις νέες οικονομίες αναδυόμενων δυνάμεων και σε θέματα που αφορούσαν στην διεθνή οικονομική τάξη και την δραστική μεταρρύθμιση των θεσμών.
Η ιδιαίτερα αιχμηρή προσωπικότητα του προκαλούσε αντιδράσεις στα διεθνή φόρα τα οποία ο ίδιος δεν δίσταζε να χαρακτηρίζει αναχρονιστικά και παλαιοσυστημικά.
Με την ίδια σκληρότητα εκφράστηκε πρόσφατα και για το μέλλον της αμερικανικής οικονομίας με αφορμή τον πόλεμο του Κόλπου.
Σε πρόσφατες αναλύσεις του που αναρτήθηκαν στον διεθνή τύπο στο διάστημα των δύο τελευταίων ετών προέβλεψε ότι "το αμερικάνικο όνειρο πρόκειται να φθάσει στο σημείο ναδίρ τα επόμενα λίγα χρόνια".
Συγκεκριμένα σημείωσε με βεβαιότητα ότι ήδη έχει περάσει το κατώφλι της περιόδου παρακμής σαν μια χώρα που " πέρασε από την βαρβαρότητα στην παρακμή χωρίς ενδιάμεση περίοδο πολιτισμού ".
Με τα λόγια του αυτά επεσήμανε "την γιγάντια ανωριμότητα του κοινωνικού και θεσμικού της συστήματος σε αντίθεση με την δύναμη της" είπε. Και κατέληξε στην πρόβλεψη ότι " σύντομα η χρήση του δολαρίου ως όπλο επιβολής τιμωρητικών φόρων και η απαξίωση περιουσιακών στοιχείων θα λειτουργήσουν ως μπούμερανγκ".
Αποδολαριοποίηση; Η απρόβλεπτη στάση της Αμερικής το τελευταίο διάστημα, οι απρόσμενες επιθέσεις και οι υπερβολικές απειλές στην πρακτική εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, οδήγησαν πολλά κράτη να αναζητήσουν σανίδα οικονομικής σωτηρίας. Και εγένετο BRICS που δημιουργήθηκε σε ένα ασταθές περιβάλλον όπου οι ισχυροί του πλανήτη επιχείρησαν να περισώσουν το τραυματισμένο χρηματοπιστωτικό τους σύστημα.
Ο Μπατίστα έχει εκφράσει ιδιαίτερη ανησυχία για την εσωτερική πολιτική κατάσταση στις ΗΠΑ. Χαρακτηρίζει την πολιτική ηγεσία -αναφερόμενος ιδιαίτερα στις περιόδους Τραμπ αλλά και στην γενικότερη πόλωση- ως «ανώριμη» και «ερασιτεχνική», εξηγώντας ότι οι εσωτερικές διαμάχες υπονομεύουν την διεθνή θέση της χώρας. Και κατέληξε με την προειδοποίηση ότι : "μια υπερδύναμη σε παρακμή μεταμορφώνεται σε έναν εξαιρετικά επικίνδυνο πυρήνα καθώς εύκολα μπορεί να καταφύγει στη βία ή σε ακραίες οικονομικές πιέσεις για να διατηρήσει τον έλεγχο" .
Η βασική του πρόβλεψη δεν είναι η πλήρης κατάρρευση των ΗΠΑ, αλλά η αναγκαστική αποδοχή ενός κόσμου όπου η Αμερική θα είναι απλώς ένας από τους πολλούς πόλους ισχύος μαζί με την Κίνα, την Ινδία και τη Ρωσία αλλά με πλήρη απώλεια της ηγεμονικής της θέσης που διατηρούσε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.