Της Μαρίας Ν. Μαρκοπούλου
Διανοητές φιλόσοφοι, θρησκευτικοί ηγέτες, καλλιτέχνες, παγκόσμιοι επιστήμονες και πολεμιστές. Αυτά είναι τα αρχαία χαρακτηριστικά των Περσών που σήμερα αγωνίζονται να διατηρήσουν τις πολύτιμες παραδόσεις τους στο πλαίσιο ενός σύγχρονου ματωμένου γάμου που υπόσχεται έναν μοντέρνο παράδεισο. Εδώ όμως ακριβώς βρίσκεται σήμερα και το σημείο καμπής μιας αυτοκρατορίας που ο λαός της βρέθηκε πρόσφατα στα πρόθυρα λαϊκής εξέγερσης την οποία όμως απέφυγε με την βοήθεια της Αμερικής.
Ο Ζωροάστρης με το μέρος της ιστορίας... Αυτό ψιθύριζαν χαριτολογώντας οι διεθνείς αναλυτές όταν πριν από λίγες ημέρες δύο ισχυρές δυνάμεις αποφάσισαν να επεκτείνουν τα σύνορα τους και να επιτεθούν στην Περσία -με αδιευκρίνιστα ακόμα πραγματικά αίτια - αλλά επειδή τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι πάρα την επιθυμία τους οι επιτιθέμενοι μεταμορφώθηκαν σε σωτήρες της περσικής αυτοκρατορίας. Το χτύπημα ήταν για τους Πέρσες αναμενόμενο και η πολεμική μηχανή τους έτοιμη. Η γεωγραφική τους θέση ύψιστος σύμμαχος: τα στενά του Ορμουζ.
Οι αναλυτές σχολιάζουν με καυστικό τρόπο ως “απερίσκεπτη πράξη" την επίθεση και προβλέπουν καταστροφή της οικονομίας όχι μόνο των επιτιθέμενων και των γύρω χρυσοφόρων αραβικών κρατών αλλά και ισχυρό σεισμό στην παγκόσμια οικονομία.
Μια φορά κι έναν καιρό… Με κουλτούρα χιλιετηρίδων το Ιράν καταγράφεται ως ένας από τους παλαιότερους και σοφότερους πολιτισμούς του πλανήτη. Πανεπιστημονικές διάνοιες όπως ο Ραιχάν αλ Μπαρούνι (973-1048 π.Χ,) έδωσαν τα φώτα τους στον κόσμο σε τομείς όπως η γεωδαισία και η γεωγραφία, τα μαθηματικά, η αστρονομία, η ορυκτολογία, η ανθρωπολογία, η ιστορία και η φαρμακολογία. Επίσης ο ίδιος επινόησε μια νέα μέθοδο για τη μέτρηση της ακτίνας της Γης με την χρήση της τριγωνομετρίας σε εγγύτητα υπολογισμού που απέχει μόνο κατα 1% από τις σύγχρονες μετρήσεις. Αιώνες αργότερα ο Γαλιλαίος εξέφραζε την πιθανότητα η Γη να περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της…
Όχι άδικα ο αλ Μπαρουνί ονομάστηκε "πατέρας της γεωδαισίας" όταν με την μαθηματική του γνώση διατύπωσε την βεβαιότητα ύπαρξης μιας άγνωστης ηπείρου μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, την σημερινή Αμερική! Έμεινε μεγάλο διάστημα στην Ινδία διδάχτηκε σανσκριτικά και κατέγραψε με κάθε λεπτομέρεια τις κοινωνικές και θρησκευτικές δομές της χώρας. Μέτρησε με απόλυτη ακρίβεια την ειδική βαρύτητα από δεκάδες πολύτιμους λίθους και μέταλλα και στο έργο του για την φαρμακολογία κατάφερε να συγκεντρώσει πλήρη κατάλογο φαρμακευτικών ουσιών από βότανα.
Τα χαρακτηριστικά του ιρανικού λαού… Η αρχαία πολιτιστική κληρονομιά του επέτρεψε και στον σημερινό ιρανικό λαό να διατηρήσει τα βασικά χαρίσματα του παρελθόντος του, μια πολυεπίπεδη κοινωνική ταυτότητα με βασικότερα χαρακτηριστικά την υπερβολική ευγένεια και την φιλοξενία, όλα στο πλαίσιο άγραφων κανόνων. Οι ξένοι θεωρούνται ιεροί και συνήθως απλοί πολίτες καλούν τουρίστες στα σπίτια τους για πλήρη φιλοξενία. Η ποίηση και η λογοτεχνία αποτελούν τρόπο ζωης. Ακόμα και οι ελάχιστα μορφωμένοι Πέρσες απαγγέλλουν στίχους του Καγιάμ και του Ρουμί ενώ τα μνημεία των ποιητών τους αποτελούν τόπους προσκυνήματος.
Τέχνες και εκπαίδευση Ιδιαίτερη αγάπη δείχνουν ακόμα στα μαθηματικά, την ιατρική, σε όλες τις θετικές επιστήμες, με έμφαση στην μηχανική αλλά και τις καλές τέχνες, γεγονός που αποτυπώνεται σε κάθε γωνιά κάθε πόλης. Ξεχωρίζουν στην τέχνη του κινηματογράφου -με σενάρια που αποτυπώνουν έντονο συναίσθημα-, της χειροτεχνίας και της μικρογραφίας, προσθέτοντας έτσι το αποδεικτικό της παραδοσιακής τους ευαισθησίας και υπομονής όπως στα φημισμένα περσικά χαλιά.
Οικογένεια και κοινωνία Αδιαπραγμάτευτος είναι ο σεβασμός προς τα γηραιότερα μέλη της οικογένειας καθώς ο θεσμός αποτελεί βασικό και αδιαπραγμάτευτο παράλληλα με τον πλήρη σεβασμό προς τους ηλικιωμένους. Ωστόσο σαφής είναι ο διαχωρισμός μεταξύ της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής. Στον ιδιωτικό χώρο, οι Ιρανοί είναι αρκετά πιο εξωστρεφείς και προοδευτικοί από όσα επιβάλλει το επίσημο κοινωνικό πλαίσιο. Θα πρέπει εδώ να σημειωθεί ότι οι Ιρανοί έχουν πλήρη βεβαιότητα της ιστορικής τους συνέχειας σε τόσο απόλυτο βαθμό που θεωρούν εαυτούς όχι σαν ένα οιονδήποτε κράτος της Μέσης Ανατολής αλλά τους κληρονόμους της ίδιας της Περσικής αυτοκρατορίας. Αυτή ακριβώς η βεβαιότητα και η ενσωματωμένη υπερηφάνεια τους καθιστά περισσότερο υπομονετικούς σε πολιτικές ή οικονομικές δυσκολίες που μαστίζουν την χώρα επί αρκετές δεκαετίες.
Η Ιστορία έχει τον τελευταίο λόγο… Όλο το παραπάνω αφήγημα δεν συντάχθηκε με σκοπό να πληροφορήσει τους αναγνώστες για τα ιστορικά και σύγχρονα χαρακτηριστικά ενός αρχαίου λαού. Αυτά βρίσκει οποιοσδήποτε ενδιαφερόμενος σε σύγχρονες μηχανές αναζήτησης, σε άπειρες ιστορικές βιβλιοθήκες και σε ποιητικές συλλογές. Συντάχθηκε για να αναρωτηθούμε όλοι πόσο καλά είχαν μελετήσει οι επιτιθέμενοι το βάθος των πεποιθήσεων ενός αρχαίου πολιτισμού που σήμερα καλείται ενωμένο να υπερασπιστεί όχι μόνο εδάφη, πλούτο και άλλα υλικά αγαθά αλλά και βαθιά ριζωμένες αξίες που θέτουν σε κίνδυνο την ίδια την ύπαρξή του. Η Ιστορία λοιπόν, θα έχει τον τελευταίο λόγο…