Της Τάνιας Χριστοδουλίδου
Ζούμε σε μια εποχή όπου η εικόνα έχει αρχίσει να μετρά περισσότερο από την ουσία. Μια εποχή στην οποία ένα παιδί μπορεί να γνωρίζει περισσότερα για το πώς θα γίνει viral παρά για το πώς θα καλλιεργήσει το μυαλό του. Τα social media δεν είναι από μόνα τους ο εχθρός.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν η ανάγκη για προβολή γίνεται σημαντικότερη από την ανάγκη για γνώση. Πολλά νέα παιδιά μεγαλώνουν σήμερα με την πεποίθηση ότι επιτυχία σημαίνει followers, likes, views και αναγνωρισιμότητα.
Η αξία ενός ανθρώπου μοιάζει να μετριέται από έναν αριθμό στην οθόνη. Όσο μεγαλύτερος ο αριθμός τόσο μεγαλύτερη υποτίθεται και η προσωπική αξία. Πρόκειται όμως για μια επικίνδυνη αυταπάτη. Η γνώση χρειάζεται χρόνο. Απαιτεί διάβασμα, προσπάθεια, αποτυχίες, πειθαρχία και κυρίως υπομονή. Δεν προσφέρει άμεση επιβράβευση. Δεν εμφανίζεται με ένα notification και δεν μετατρέπεται εύκολα σε εντυπωσιακό βίντεο δεκαπέντε δευτερολέπτων. Αντίθετα, η προ βολή προσφέρει άμεση ικανοποίηση. Ένα like έρχεται σε λίγα δευτερόλεπτα. Ένα viral βίντεο μπορεί να κάνει κάποιον γνωστό μέσα σε μία ημέρα.
Κάπου εκεί δημιουργείται η παγίδα. Το παιδί αρχίζει να κυνηγά όχι αυτό που αξίζει, αλλά αυτό που τραβάει την προσοχή. Δεν αναρωτιέται πλέον «τι μπορώ να μάθω;», αλλά «τι μπορώ να ανεβάσω;». Δεν ενδιαφέρεται τόσο να αποκτήσει δεξιότητες όσο να δείξει μια εικόνα επιτυχίας. Και το χειρότερο είναι ότι η σύγκριση δεν σταματά ποτέ.
Πάντα υπάρχει κάποιος με περισσότερους followers, καλύτερο σώμα, ακριβότερα ρούχα, περισσότερα ταξίδια και μεγαλύτερη δημοσιότητα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η νέα γενιά είναι τεμπέλικη ή καταδικασμένη.
Θα ήταν εύκολο, αλλά και άδικο, να ρίξουμε όλη την ευθύνη στα παιδιά. Η οικογένεια, το σχολείο και η ίδια η κοινωνία έχουν τεράστιο μερίδιο ευθύνης. Εμείς δημιουργήσαμε έναν κόσμο στον οποίο η δημοσιότητα συχνά ανταμείβεται περισσότερο από την ουσιαστική προσφορά.
Τα social media μπορούν να γίνουν εξαιρετικά εργαλεία γνώσης, δημιουργίας και επικοινωνίας. Το πρόβλημα δεν είναι η τεχνολογία. Είναι ο τρόπος με τον οποίο τη χρησιμοποιούμε. Η νέα γενιά δεν χρειάζεται λιγότερα όνειρα. Χρειάζεται διαφορετικά όνειρα.
Να μάθει ότι η πραγματική αξία δεν βρίσκεται στο πόσοι σε κοιτούν, αλλά στο τι έχεις να προσφέρεις όταν κανείς δεν κοιτάζει. Γιατί τα likes χάνονται, οι αριθμοί μηδενίζονται και η δημοσιότητα ξεχνιέται. Η γνώση όμως μένει. Και τελικά, αυτό που χτίζει έναν άνθρωπο δεν είναι η εικόνα που κατάφερε να παρουσιάσει, αλλά ο χαρακτήρας, η σκέψη και οι ικανότητες που κατάφερε να αποκτήσει.