«Η πρώτη σοβαρή προσπάθεια να δημιουργηθεί μια εφημερίδα που θα ανήκε ουσιαστικά στους δημοσιογράφους της ήταν εκείνη που γέννησε την “Ελευθεροτυπία”. Το δεύτερο ανάλογο εγχείρημα, αλλά αρκετά διαφορετικό από το προηγούμενο ως προς την οργάνωση, έφερε στον χώρο των ημερήσιων εκδόσεων την “Εφημερίδα των Συντακτών”. Στην πρώτη περίπτωση η “Ε” έπαψε επί της ουσίας να είναι εφημερίδα των δημοσιογράφων όταν ήρθαν οι πρώτες απολύσεις, όπως έχει αναλύσει ο Δημήτρης Κουμπιάς σε σειρά δημοσιευμάτων στην ιστοσελίδα Συντάκτης Ύλης που αναδημοσιεύτηκαν και στο δικό μας μπλογκ τον περασμένο Σεπτέμβριο (εδώ). Στη δεύτερη, η “ΕφΣυν”, που διέγραψε μια δεκαετή πορεία αυτοδιαχειριζόμενης έκδοσης, έχασε αυτό που περιγράφει ο τίτλος της όταν πιεστικά οικονομικά βάρη την οδήγησαν σε επιχειρηματικά χέρια και –ανεξήγητα γρήγορα!–· στις πρώτες απολύσεις».
Ή ανάρτηση αυτή στο https://harddog-sport.blogspot.com/2026/03/blog- post_57.html, με τίτλο “ΕφΣυν: Το εγχείρημα πέτυχε, ο δρόμος στράβωσε”, μου «θύμισε» ότι πρέπει να ολοκληρώσω τη σειρά δημοσιευμάτων για την “Ε”, όπως την έζησα, αξιοποιώντας ό,τι απέμεινε από το Βιβλίο των Πρακτικών της Συντακτικής Επιτροπής, το οποίο βρίσκεται στην κατοχή μου και όταν ολοκληρώσω τη σειρά, θα το προσφέρω στη Βιβλιοθήκη της ΕΣΗΕΑ.
«Ό,τι απέμεινε», γιατί όταν ως γραμματέας της Συντακτικής Επιτροπής, μετά τη συνεδρίασή της Τρίτης 13 Ιουλίου 1976, που μεταξύ άλλων συζητήθηκε η απόλυση διοικητικής υπαλλήλου – για την οποία αντιδράσαμε χωρίς αποτέλεσμα -, πήγα στον Τεγόπουλο το πρακτικό για να το προσυπογράψει, όπως θα έκαναν και τα άλλα μέλη στη συνέχεια, εκείνος μόλις το πήρε έσκισε τις σελίδες με τη συγκεκριμένη συνεδρίαση αλλά και σελίδες από προηγούμενες, λέγοντας:
«Καλά, δεν κατάλαβες τίποτα; Από σήμερα δεν υπάρχει Συντακτική Επιτροπή. Έχετε ξεφύγει! Τι δουλεία έχετε με το διοικητικό προσωπικό;»
Έκανε… χαρτοπόλεμο τις σκισμένες σελίδες και πέταξε δίπλα από το γραφείο του τον τόμο των πρακτικών. Τον μάζεψα και έκτοτε δεν μου τον ζήτησε κανένας. Γύρισα στο γραφείο μου με τον τόμο υπό μάλης και όταν εξιστόρησα στον Σταύρο Απέργη το τι συνέβη, η πρώτη αντίδραση του θυμόσοφου συναρχισυντάκτη και συγκάτοικού μου ήταν: «Τι περίμενες, Τρίτη και 13;»
Κι εκεί το όνειρο τέλειωσε. Η εφημερίδα των συντακτών, έγινε των εκδοτών της όπως όλες οι άλλες. Εκδοτών πάντως, που ήταν μόνον εκδότες. «Παραδοσιακοί» όπως θα τους λέγαμε σήμερα, που σπανίζει το είδος…
Φυσικά δεν έπαψε να είναι μια πολύ καλή εφημερίδα, που είχε δώσει κάτι νέο στο αναγνωστικό κοινό· κι αυτό ήταν η αίσθηση ότι η εφημερίδα και οι δημοσιογράφοι της δεν έχουν εξαρτήσεις και γράφουν ελεύθερα, αρκεί να υπογράφουν, αναλαμβάνοντας την ευθύνη· ακόμα κι αν καμιά φορά το άρθρο γνώμης μπορεί να ήταν κόντρα στη «γραμμή» της εφημερίδας Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία του ελληνικού Τύπου που αποτυπώθηκε η αίσθηση αυτή της μεγάλης ελευθερίας, όπως επισημαίνει ο Γιώργος Καρελιάς σε κείμενό του που αναρτήθηκε και στις ΑΠΟΨΕΙΣ (https://syntaktisylis.gr/apopseis/i-dimosiografia-kapote).
Υπήρχαν πάντως και… εξαιρέσεις, όπως αυτή που περιγράφεται σε επιστολή του συναδέλφου – δικαστηριακού μας συντάκτη τότε – Γιώργη Κρεμμυδά προς τη Συντακτική Επιτροπή στις 23 Φεβρουαρίου 1976, η οποία φανέρωνε ότι το κλίμα στην εφημερίδα είχε αλλάξει μετά τις πρώτες απολύσεις. Έγραφε ο συνάδελφος:
«Από τον συνεκδότη της “Ε” κ. Τεγόπουλο, δέχθηκα επίπληξη σε ύφος σκαιό και με φωνές απαράδεκτα έντονες γιατί από ρεπορτάζ κάποιας δίκης παραλείφθηκε να γραφτεί το όνομα του συνηγόρου κ. Γιαννόπουλου.
Δεν αισθάνομαι ανάγκη να απολογηθώ αλλά εξηγώ γιατί έγινε, όπως προσπάθησα και στον ίδιο να κάνω. Το ρεπορτάζ εκείνο μεγάλωσε “σε τρεις δόσεις” από ισάριθμους συναδέλφους. Ανάμεσα σε άλλα, παρουσία 3-4 συναδέλφων, είπε ότι είμαι υποχρεωμένος να τον αναφέρω “γιατί είναι κουνιάδος του”, “… γιατί αυτός πληρώνει….” και διάφορα άλλα απαράδεκτα κατά τη γνώμη μου. Και υπάρχει προηγούμενο. Στην δίκη του “Πολυτεχνείου”, επειδή από έλλειψη χώρου δεν δημοσιεύθηκε φωτογραφία του ίδιου συνηγόρου αναγκάσθηκα (στην κυριολεξία) να κάνω “επανόρθωση” γράφοντας … “Πολιτικό παρασκήνιο”, για να δημοσιευθεί φωτογραφία του».
Την επιστολή προσκόμισε στη συνεδρίαση της 24/2 ο Σπύρος Καρατζαφέρης, λέγοντας: «Βάσει Κανονισμού, ο κ. Τεγόπουλος δεν έχει δικαίωμα να επεμβαίνει στη Σύνταξη. Ούτε να κάνει παρατηρήσεις, ούτε να επιπλήττει συντάκτη. Πρέπει να πάρουμε απόφαση τώρα, γιατί διαπιστώνω κατ’ εξακολούθηση μη τήρηση του Κανονισμού της εφημερίδας».
Η αντίδραση Τεγόπουλου – που δεν γράφτηκε στα πρακτικά - ήταν «και λίγα του είπα. Άλλωστε ο Βαγγέλης (Γιαννόπουλος) είναι γαμπρός μου, όχι κουνιάδος μου. Την αδελφή μου έχει παντρευτεί».
Φωτογραφισμένο απόσπασμα των πρακτικών, δια χειρός Χαρδαβέλλα.
Στα πρακτικά της συνεδρίασης, ο τότε γραμματέας Κώστας Χαρδαβέλλας, αφού σημείωσε τη δήλωση του τότε διευθυντή Αλέκου Φιλιππόπουλου κατά την οποία «δεν είναι δυνατόν να τηρηθεί το Καταστατικό σ’ όλη του την έκταση. Ίσως το τηρούμε κατά 70%, αλλά και στη Μοντ χρόνια έκαναν για να το εφαρμόσουν πλήρως», κατέγραψε τη σχετική απόφαση: «Μετά από ψηφοφορία απεφασίσθη υπό όλων των μελών της Σ.Ε. (μειοψήφησε μόνο ο κ. Καρατζαφέρης) να επισκεφθεί τον κ. Τεγόπουλο επιτροπή εκ των κ.κ. Στάγκου, Θεοχαράτου και Χαρδαβέλλα και να του θέσει υπόψη το ζήτημα, για την οριστική τακτοποίησή του».
Δεν ανακοινώθηκε ποτέ το πώς «τακτοποιήθηκε οριστικά»…