Το φύλλο των Ελληνικών Χρονικών - 7/1/1823, ο Ιάκωβος Μάγερ, ο λόρδος Βύρων και ο Λέστερ Στάνχοπ
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την επέτειο των 200 χρόνων της Εξόδου του Μεσολογγίου, το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΑ, από κοινού με την ΠΟΕΣΥ και την Διεθνή Ομοσπονδία Δημοσιογράφων θα τιμήσουν τους Έλληνες πολεμικούς ανταποκριτές.
Την Παρασκευή, 20 και το Σάββατο 21 Μαρτίου θα πραγματοποιηθεί στο Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο του Μεσολογγίου Συνέδριο με θέμα «Δημοσιογράφοι στον Πόλεμο». Και η ΕΣΗΕΑ για πρώτη φορά θα απονείμει το «Παράσημο Μάγερ» σε κάθε συνάδελφο του πολεμικού ρεπορτάζ για την προσφορά του. Το παράσημο έχει φιλοτεχνηθεί από τον γλύπτη Νίκο – Γιώργο Παπουτσίδη.
Στο Συνέδριο, μεταξύ άλλων, θα συμμετάσχει η Dominique Pradalié, Προέδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Δημοσιογράφων (ΔΟΔ) - της μεγαλύτερης οργάνωσης δημοσιογράφων παγκοσμίως, η οποία εκπροσωπεί 600.000 επαγγελματίες των Μέσων Ενημέρωσης από 187 Ενώσεις και οργανώσεις σε περισσότερες από 140 χώρες – μαζί με αντιπροσωπεία της Ομοσπονδίας.
Υπενθυμίζεται ότι η ΕΣΗΕΑ, από την ίδρυσή της το 1914, διαδραματίζει ενεργό ρόλο στα δρώμενα των Εορτών της Εξόδου του Μεσολογγίου. Το 1926 ανήγειρε μνημείο στον χώρο όπου λειτούργησε το τυπογραφείο των Ελληνικών Χρονικών, της εφημερίδας που εξέδιδε ο Ελβετός φιλέλληνας Ιωάννης Ιάκωβος Μάγερ στο πολιορκημένο Μεσολόγγι. Το 1998 το μνημείο αναμορφώθηκε με δαπάνες της ΕΣΗΕΑ υπό την προεδρία του Αριστείδη Μανωλάκου. Το 2022, πάλι με δαπάνες της ΕΣΗΕΑ, αποκαταστάθηκε και ο χώρος που περιβάλλει τη στήλη, στην αρχική του μορφή. Και κάθε χρόνο η Ένωση δίνει το «παρών» στους εορτασμούς.
Ο Μάγερ για τον λόρδο Βύρωνα
Ο ΕΛΒΕΤΟΣ Ιωάννης-Ιάκωβος Μάγερ, που έμελλε να γίνει ΜΕΣΣΟΛΟΓΓΙΤΗΣ, έφθασε στην Ελλάδα το Φθινόπωρο του 1821 και το πολιορκημένο Μεσολόγγι τον συνεπήρε.
Γεννημένος στη Ζυρίχη, ήρθε με τη ναυαρχίδα «Άρης» του Ανδρέα Μιαούλη και αποβιβάσθηκε στο Μεσολόγγι, όπου ανέπτυξε πολυσχιδή δράση, προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες στην εξεγερμένη πόλη. Αρχικά, έχοντας λίγες ιατρικές γνώσεις, ασχολήθηκε με την περίθαλψη των τραυματιών και των ασθενών, καθώς και με την παροχή βοήθειας σε άπορες οικογένειες, που είχαν καταφύγει πρόσφυγες στο Μεσολόγγι. Παράλληλα, παντρεύτηκε τη μεγαλύτερη κόρη του Μεσολογγίτη Γεωργίου Ιγγλέζου, την ωραία Αλτάνη, αποκληθείσα «Μάνα του Μεσολογγίου», απέκτησε δύο κόρες, ενώ ασπάσθηκε το ορθόδοξο δόγμα και πολιτογραφήθηκε δημότης Μεσολογγίου.
Το 1823, σε συνεργασία με τον Άγγλο συνταγματάρχη φιλέλληνα Λέστερ Στάνχοπ, και αργότερα με τον λόρδο Βύρωνα, ανέλαβε, με τυπογράφο τον Θεσσαλονικέα λόγιο Δημήτριο Μεσθενέα, την έκδοση της εφημερίδας «Ελληνικά Χρονικά». Ήταν η πρώτη έντυπη εφημερίδα που κυκλοφόρησε στη χώρα μας και σε πολλά μέρη του εξωτερικού - γραμμένη μάλιστα σε τρεις γλώσσες -, κάνοντας γνωστό τον αγώνα της «Ιεράς Πόλεως» στα πέρατα του κόσμου.
Στα «Ελληνικά Χρονικά» τυπώθηκε, για πρώτη φορά, ο «Yμνος εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού και πολλά γεγονότα της Επανάστασης. Της εφημερίδας αυτής εκδόθηκαν 211 φύλλα, από 1/1/1824 έως 20/1/1826, οπότε μια τουρκική οβίδα κατέστρεψε το τυπογραφείο.
Κατά την ηρωική Έξοδο, αν και οι προεστοί τον προέτρεψαν να φύγει κρυφά, αυτός λέγοντας το δικό του μεγάλο “όχι”, σκοτώθηκε με τη γυναίκα του και τα δύο τους παιδιά, ακολουθώντας την μεγάλη φάλαγγα με τα γυναικόπαιδα.
Το τυπογραφείο και τη σύνταξη της εφημερίδας τα είχε αναθέσει στον Μάγερ ο στενός φίλος του Βύρωνα Βρετανός στρατιωτικός, συγγραφέας και προπάντων φιλέλληνας Λέστερ Στάνχοπ (Δουβλίνο 1784 – Λονδίνο 1862), που έφτασε τον Δεκέμβριο του 1823 στο Μεσολόγγι φέρνοντας μαζί του το πρώτο Τυπογραφείο. Ο ίδιος πίστευε ότι η ανάπτυξη του Τύπου θα αποτελούσε αποτελεσματικό όπλο για την ελευθερία των Ελλήνων.
Σε επιστολή προς τον φίλο του John Bowring, πρόεδρο της Φιλελληνικής Επιτροπής του Λονδίνου, η οποία είχε προμηθευτεί το πιεστήριο, ο Στάνχοπ τόνιζε:
«Ο Δρ. Ι. Ι Μάγερ προσφέρει τις μεγαλύτερες δυνατές υπηρεσίες στην υπόθεση της Ελλάδας, ιδρύοντας μια ελεύθερη εφημερίδα στο Μεσολόγγι. Τη διευθύνει με βάση τις πιο φιλελεύθερες και προοδευτικές αρχές και, ως εκ τούτου, ζητώ θερμά από την Επιτροπή να συνεισφέρει 50 η 100 λίρες για την υποστήριξη των Ελληνικών Χρονικών».
Στις 24 Δεκεμβρίου του 1824, ο Μπάιρον έφτασε στο Μεσολόγγι και ξανασυναντήθηκε με τον φίλο του Στάνχοπ, αλλά έκδοση των Ελληνικών Χρονικών έγινε αφορμή διαφωνιών μεταξύ τους. Ο Στάνχοπ ήλθε στην Ελλάδα για να εφαρμόσει τις φιλελεύθερες ιδέες του και να καταστήσει την Ελλάδα φιλελεύθερη δημοκρατία, ενώ ο Μπάιρον, περισσότερο πραγματιστής, πίστευε ότι ο βασικός στόχος ήταν η στρατιωτική επιτυχία της Επανάστασης, που προϋπέθετε την εύνοια των μεγάλων δυνάμεων.
Έτσι κατέκρινε τον Στάνχοπ αλλά και τον Μάγερ υποστηρίζοντας ότι «τα φλογερά φιλελεύθερα και αντιμοναρχικά άρθρα του στα Ελληνικά Χρονικά, τα οποία διαβάζονταν και στο εξωτερικό, δεν θα έφεραν σε αίσιο τέλος την ελληνική υπόθεση, δηλ. την ανεξαρτησία της Ελλάδας, διότι ασκούσε σκληρή κριτική προς τις μοναρχίες της Ευρώπης».
Παρόλα αυτά, ο Μάγερ εκτιμούσε τον Βύρωνα. Και η μοίρα το έφερε να παρευρεθεί στο θάνατό του και να του κλείσει τα μάτια, όπως γράφει σε επιστολή του προς τον Στάνχοπ στις 7 Απριλίου 1824, μία μέρα μετά τον θάνατο του Βύρωνα:
«Ο Λόρδος Νόελ Μπάιρον πέθανε στα χέρια μου. Είναι παράξενο το ότι ο άνθρωπος που πάντα ήταν εναντίον της εφημερίδας μου πέθανε στα χέρια μου. Τώρα γνωρίζω όλες τις μηχανορραφίες εναντίον εμού και της εφημερίδας μου, αλλά δόξα τω Θεώ, νίκησα. Η εφημερίδα μου έχει τέτοια ζήτηση που, όταν έρχεται Τετάρτη και Σάββατο, δεν βγαίνω καθόλου από το σπίτι μου, μέχρι να βγει το φύλλο».
Να τι έγραψαν τα Ελληνικά Χρονικά, στις 9 και στις 12 Απριλίου 1824, για τον θάνατο και την κηδεία του λόρδου Βύρωνα:
