Η «οικογενειακή φωτογραφία» κατά τη λήξη του Συνεδρίου, Κυριακή 27 Σεπτέμβριου 2026.
Του Δημήτρη Γ. Κουμπιά
Η Ελληνική γλώσσα, ο δημόσιος λόγος και η δημοσιογραφία, αλλά και η περιβαλλοντική κρίση ήταν τα θέματα που απασχόλησαν το 19ο Δημοσιογραφικό Συνέδριο της Σαμοθράκης, όπου δημοσιογράφοι, συγγραφείς, πανεπιστημιακοί και εκπρόσωποι φορέων συναντήθηκαν για να συζητήσουν ζητήματα που βρίσκονται στον πυρήνα της σύγχρονης δημοσιογραφίας.
Την πρώτη μέρα του Συνεδρίου, η γλώσσα βρέθηκε στο επίκεντρο· όχι μόνον ως εργαλείο της δημοσιογραφικής δουλειάς, αλλά και ως στοιχείο που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αντιλαμβάνονται την πραγματικότητα.
Τη δεύτερη μέρα, η συζήτηση για την περιβαλλοντική κρίση ανέδειξε την ανάγκη για ενημέρωση τεκμηριωμένη, κατανοητή και απαλλαγμένη από υπερβολές· σ’ ένα πεδίο όπου η επιστημονική γνώση συναντά την καθημερινότητα των πολιτών και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
- Στη θεματική ενότητα «Ελληνική γλώσσα και δημοσιογραφία» συμμετείχαν ο συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης και ο δημοσιογράφος Νίκος Ξυδάκης.
Ο πρώτος αναφέρθηκε στην σταδιακή φτωχοποίηση της δημοσιογραφικής γλώσσας, που – πρέπει να –αποτελεί το βασικό εργαλείο με το οποίο ο δημοσιογράφος καλείται να περιγράψει με οξύτητα και σαφήνεια ένα γεγονός.
Ο συγγραφέας στάθηκε ιδιαίτερα στην εικόνα που παρουσιάζει σήμερα η γλώσσα στα ηλεκτρονικά Μέσα, όπου γίνεται φτωχή και επαναλαμβανόμενη. Συνέδεσε το φαινόμενο αυτό και με τις συνθήκες εργασίας των δημοσιογράφων, υποστηρίζοντας ότι οι χαμηλές αμοιβές οδηγούν πολλούς εργαζόμενους στα Μέσα να αναζητούν και άλλες πηγές εισοδήματος, με αποτέλεσμα να περιορίζεται ο χρόνος που μπορούν να διαθέσουν για την απαραίτητη επιμόρφωσή τους.
Καλύτερη χαρακτήρισε την δημοσιογραφική γλώσσα στον έντυπο Τύπο, εντοπίζοντας όμως ένα σοβαρό πρόβλημα: τη σταδιακή μείωση της κυκλοφορίας των εφημερίδων, εκφράζοντας το φόβο ότι σε δέκα με δεκαπέντε χρόνια ενδέχεται να μην κυκλοφορούν εφημερίδες με τη μορφή που τις γνωρίζουμε σήμερα. Ταυτόχρονα, αναφέρθηκε στο δίκτυο των σημείων πώλησης των εφημερίδων και στο πόσο δύσκολα μπορεί κάποιος να βρει σημείο για να αγοράσει εφημερίδα.
Στην ίδια θεματική, ο δημοσιογράφος Νίκος Ξυδάκης αναφέρθηκε στη διαχρονική σπουδαιότητα της ελληνικής γλώσσας και στην επιρροή της στη διαμόρφωση της πνευματικής κατάρτισης. Έφερε στο προσκήνιο σημαντικούς λογοτέχνες και συγγραφείς, όπως ο Άγγελος Τερζάκης και ο Μάριος Πλωρίτης, οι οποίοι μέσα από τα κείμενά τους που δημοσιεύονταν στις εφημερίδες διαδραμάτισαν, όπως σημείωσε, καταλυτικό ρόλο στην πνευματική διαμόρφωση των αναγνωστών. Το ερώτημα που έθεσε ήταν ουσιαστικά ποιοι άνθρωποι ήταν εκείνοι από τους οποίους μάθαμε γράμματα και ποιοι διαμόρφωσαν την ελληνική γλώσσα. Οι εφημερίδες, τόνισε, δεν αποτελούν απλώς μέσο μετάδοσης ειδήσεων, αλλά «ανοίγουν παράθυρο στον κόσμο και ο λόγος τους έχει παιδευτικό χαρακτήρα». Η ανάγνωση μιας μεγάλης και σοβαρής εφημερίδας, σημείωσε χαρακτηριστικά, μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα μεγάλο σχολείο, μέσα από το οποίο ο αναγνώστης μαθαίνει πώς διαμορφώνεται ο κόσμος.
- Η συζήτηση για την ελληνική γλώσσα συνεχίστηκε στη θεματική ενότητα «Η ελληνική γλώσσα στο δημόσιο λόγο και στα σύγχρονα ΜΜΕ», στην οποία συμμετείχαν:
Νικολέττα Τσιτσανούδη - Μαλλίδη, καθηγήτρια Γλωσσολογίας και Ελληνικής Γλώσσας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων – αριστερά με τον γράφοντα, Δημήτρης Κουμπιάς, γενικός γραμματέας του ΕΔΟΕΑΠ και πρώην πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ, Νίκος Σαραντάκος, συγγραφέας, Θανάσης Σαμαράς, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς και Πολιτικής Επικοινωνίας, Σόνια Χαϊμαντά, δημοσιογράφος και διδάσκουσα στο ΕΚΠΑ, , Δημήτρης Μανιατάκος, δημοσιογράφος του Δημοτικού Ραδιοφώνου Τρίπολης, καθώς και η Μαρία Γεωργοπούλου-Κούτρα, πρόεδρος της ελληνικής κοινότητας Τάραντα «Μαρία Κάλλας», η οποία συμμετείχε διαδικτυακά. Η κυρία Τσιτσανούδη-Μαλλίδη εστίασε την παρέμβασή της στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται σήμερα η γλώσσα στο σχολείο και στον καθοριστικό ρόλο του εκπαιδευτικού στην προσπάθεια να μάθει ένα παιδί να μιλά σωστά ελληνικά.
Οι τοποθετήσεις των ομιλητριών και των ομιλητών, στο site της ΠΟΕΣΥ. Του γράφοντος και στο Δημοσιογραφικά κακουργήματα σε βάρος της γλώσσας
- Η θεματική ενότητα «Η ελληνική γλώσσα στη διασπορά και τα ομογενειακά ΜΜΕ», ανέδειξε την προσπάθεια που καταβάλλεται για τη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας, αλλά και για την ενημέρωση των ομογενειακών πληθυσμών από ελληνικά Μέσα που δραστηριοποιούνται σε μεγάλες μητροπόλεις του κόσμου.
Στο τραπέζι βρέθηκαν η Αλεξάνδρεια, το Σίδνεϊ, η Νέα Υόρκη και η Κωνσταντινούπολη, αλλά και ευρύτερα η δημοσιογραφική παρουσία της ελληνικής γλώσσας εκτός Ελλάδας. Οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν στις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι που ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό και προσπαθούν με συνέπεια και υπευθυνότητα να υπηρετήσουν την ενημέρωση της ομογένειας. Συμμετείχαν: Γιώργος Φράγκου, πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Κύπρου, Δήμητρα Κυρανούδη, διευθύντρια της Ελληνικής Σύνταξης της Deutsche Welle, Adelheid Feilcke, Director of Programs for Europe της Deutsche Welle, Νίκος Μεγγρέλης, σύμβουλος έκδοσης της εφημερίδας «Νέο Φως» Καΐρου, Γρηγόρης Χαλιακόπουλος, αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Αλεξανδρινός Ταχυδρόμος» και μέσω διαδικτύου ο Μανώλης Κωστίδης, δημοσιογράφος και ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη, ο Μηνάς Βασιλειάδης, εκδότης της ομογενειακής εφημερίδας «Απογευματινή» Κωνσταντινούπολης, ο Δημήτρης Φιλιππίδης, δημοσιογράφος και ραδιοφωνικός παραγωγός του Hellas FM στη Νέα Υόρκη, ο Παναγιώτης Σατζόγλου, δημοσιογράφος της ιστοσελίδας Hellenic DNA στη Νέα Υόρκη, ο Ευθύμιος Καλλός, Executive Producer Greek Language Program του SBS Radio στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, και ο Γιάννης Γιαγκίνης, δημοσιογράφος της ελληνικής υπηρεσίας του Euronews.
- Η δεύτερη βασική θεματική ενότητα της πρώτης ημέρας αφορούσε την «Περιβαλλοντική κρίση: Η μεγάλη πρόκληση για τη δημοσιογραφία».
Ο ακαδημαϊκός, Επόπτης του Κέντρου Ερεύνης Φυσικής της Ατμοσφαίρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών και Εθνικός Εκπρόσωπος για την Κλιματική Αλλαγή Χρήστος Ζερεφός, ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς και ο ευρωβουλευτής, δημοσιογράφος και μετεωρολόγος Σάκης Αρναούτογλου ανέπτυξαν τις διαφορετικές πτυχές της περιβαλλοντικής και κλιματικής κρίσης, με έμφαση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ενημέρωση.
Ακολούθησε η συζήτηση «Η φύση εκπέμπει σήμα κινδύνου», με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ακαδημαϊκής κοινότητας, της αυτοδιοίκησης, περιβαλλοντικών οργανώσεων, θεσμικών φορέων και της δημοσιογραφίας.
2η μέρα Συνεδρίου: Περιβάλλον και Δημοσιογραφία
- Τη θεματική ενότητα «Δημοσιογραφική κάλυψη της περιβαλλοντικής κρίσης», συντόνισε ο Ηλίας Παλιαλέξης, μέλος του Γενικού Συμβουλίου της ΠΟΕΣΥ και συμμετείχαν:
Αργύρης Δεμερτζής από το Eco Press, ο δημοσιογράφος της «Καθημερινής» Γιώργος Λιάλιος, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Κώστας Μαργαρίτης, η δημοσιογράφος του «Βήματος» και του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» Μάχη Τράτσα και η δημοσιογράφος της ΕΡΤ Κατερίνα Χριστοφιλίδου.
Οι συμμετέχοντες ανέπτυξαν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η δημοσιογραφία στην κάλυψη της περιβαλλοντικής και κλιματικής κρίσης, αναδεικνύοντας τη σημασία της έγκυρης, τεκμηριωμένης και υπεύθυνης ενημέρωσης των πολιτών για ένα ζήτημα που επηρεάζει ολοένα και περισσότερο την καθημερινότητα και το μέλλον των κοινωνιών.
- Η δεύτερη θεματική ενότητα της ημέρας είχε τίτλο «Δημοσιογράφοι στο Πεδίο» και συντόνισε ο Ηλίας Κουτσερής, Αντιπρόεδρος του ΕΤΑΣ ΕΣΗΕΘΣτΕΕ.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο αρχισυντάκτης και παρουσιαστής του Polis Green TV100 και δημοσιογράφος του greenagenda.gr Νίκος Αβουκάτος, ο δημοσιογράφος του OPEN TV και του ethnos.gr Κώστας Ασημακόπουλος, ο δημοσιογράφος του MEGA Σωτήρης Μπαρσάκης, ο δημοσιογράφος του Ράδιο Έβρος Νίκος Πατούνας και η δημοσιογράφος του Balkan Insight Έλενα Σταματούκου.
Η ενότητα ανέδειξε τον ρόλο του δημοσιογράφου στο πεδίο, την αξία της άμεσης παρουσίας στην περιοχή όπου εξελίσσεται ένα γεγονός και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις που δημιουργεί η κάλυψη περιβαλλοντικών κρίσεων και γεγονότων με σημαντικές κοινωνικές επιπτώσεις.
Τα συμπεράσματα του Συνεδρίου
Στο πλαίσιο της παρουσίασης των συμπερασμάτων του Συνεδρίου, ο Β’ Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. της ΠΟΕΣΥ Κώστας Βασιλάκης αναφέρθηκε στις βασικές θεματικές ενότητες που απασχόλησαν τις εργασίες και τόνισε ότι τα αναλυτικά συμπεράσματα θα παρουσιαστούν τις επόμενες ημέρες και θα κοινοποιηθούν μέσω της ΠΟΕΣΥ. Τις εργασίες του 19ου Δημοσιογραφικού Συνεδρίου Σαμοθράκης έκλεισε ο Πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ Σωτήρης Τριανταφύλλου, ο οποίος ευχαρίστησε όλους τους συντελεστές για την άρτια διεξαγωγή και τη συμβολή τους στο τριήμερο του συνεδρίου, ανανεώνοντας το ραντεβού με όλες και όλους όχι για το επόμενο Συνέδριο σε δύο χρόνια, αλλά για τον επόμενο χρόνο, στο Προσυνέδριο που θα διεξαχθεί εντός της Περιφερειακής Ενότητας.
Στο επίκεντρο των εργασιών του 19ου Δημοσιογραφικού Συνεδρίου βρέθηκαν η σχέση της ελληνικής γλώσσας με τη σύγχρονη δημοσιογραφία και τον δημόσιο λόγο, η παρουσία και ο ρόλος της ελληνικής γλώσσας στη διασπορά, η στήριξη των ακριτικών σχολείων, καθώς και οι μεγάλες προκλήσεις που δημιουργεί η περιβαλλοντική κρίση για τη δημοσιογραφική ενημέρωση.
Το Συνέδριο ανέδειξε για ακόμη μία φορά την ανάγκη για έγκυρη, ανεξάρτητη, τεκμηριωμένη και υπεύθυνη δημοσιογραφία, ικανή να ανταποκρίνεται στις σύνθετες προκλήσεις της εποχής και να βρίσκεται κοντά στην κοινωνία και τους πολίτες.
Διαδικαστικά και τιμητικές διακρίσεις
Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης, ο Πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ Σωτήρης Τριανταφύλλου, ο Υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας-Θράκης και εκπρόσωπος της Κυβέρνησης, Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, ο Δήμαρχος Σαμοθράκης Αθανάσιος Βίτσας, οι Πρόεδροι των Ενώσεων Συντακτών-μελών της ΠΟΕΣΥ, Μαρία Αντωνιάδου (ΕΣΗΕΑ), Γιάννης Βοϊτσίδης (ΕΣΗΕΜΘ), Κυριάκος Κορτέσης (ΕΣΗΕΠΗΝ), Δημήτρης Χορταργιάς (ΕΣΗΕΘΣτΕΕ) και Θέμης Μπερεδήμας (ΕΣΠΗΤ), καθώς και η Πρόεδρος του ΑΠΕ-ΜΠΕ Άρια Αγάτσα. Μέσω διαδικτυακής σύνδεσης συμμετείχε ο Υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, ενώ προβλήθηκε και βιντεοσκοπημένος χαιρετισμός του Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη.
Για τη θεσμοθέτηση του συνεδρίου τιμήθηκαν τρεις πρώην Νομάρχες Έβρου και συγκεκριμένα οι Αθηναίος Φλωρίνης, Γεώργιος Ντόλιος, Νικόλαος Ζαμπουνίδης, καθώς και ο δημοσιογράφος Βασίλης Κάργας. Ξεχωριστή στιγμή αποτέλεσε η παρουσία εκπροσώπων των ακριτικών σχολείων από τα Δίκαια Έβρου και τον Βώλακα Δράμας, στους οποίους απονεμήθηκαν τιμητικές διακρίσεις κατά την έναρξη του συνεδρίου.
Τιμήθηκαν ακόμη ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Χριστόδουλος Τοψίδης και ο Υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας-Θράκης και εκπρόσωπος της Κυβέρνησης, Κωνσταντίνος Γκιουλέκα.
Εξάλλου επιδόθηκε αντίγραφο της Νίκης της Σαμοθράκης στις Δήμητρα Κυρανούδη και Adelheid Feilcke, εκπροσώπους της Deutsche Welle, της οποίας το Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα τη συνέχιση του ελληνικού προγράμματος, ανακαλώντας προηγούμενη απόφαση κατάργησής του. Δείτε και Να μην πάψει η Deutsche Welle να «μιλάει» ελληνικά
Eπίσης τιμήθηκαν για τη συνολική προσφορά τους στον συνδικαλισμό και γενικότερα τη δημοσιογραφία, ο πρώην πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ και του ΕΔΟΕΑΠ, Νίκος Κιάος και ο πρώην πρόεδρος της ΠΟΕΣΥ και γενικός γραμματέας του ΕΔΟΕΑΠ Δημήτρης Κουμπιάς. Στη φωτογραφία οι δυο τιμηθέντες, πλαισιωμένοι από το πρόεδρο του ΕΔΟΕΑΠ και γενικό γραμματέα της ΕΣΗΕΑ Σταύρο Καπάκο και τον πρόεδρο της ΕΣΠΗΤ και αναπληρωτή γεν. γραμματέα του ΕΔΟΕΑΠ Θέμη Μπερεδήμα. Στο βήμα ο συντονιστής του Συνεδρίου Δημήτρης Στάμου, Οργανωτικός Γραμματέας της ΠΟΕΣΥ.
Η δεύτερη και τελευταία ημέρα των εργασιών ξεκίνησε με τη διαδικτυακή παρέμβαση του Γενικού Γραμματέα Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρη Κιρμικίρογλου. Χαιρετισμούς μέσω βιντεοσκοπημένων μηνυμάτων απηύθυναν ο Απόστολος Τζιτζικώστας, Ευρωπαίος Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, ο Δημήτρης Κουτσούμπας, Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ, η Ρένα Δούρου, Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η Αλεξάνδρα Σδούκου, Εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας, ο Κώστας Τσουκαλάς, Εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ και ο Δημήτρης Μελίδης, Εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.